Türk Yargı Teşkilatı (22 Mahkeme ve Yargı Mercii)
Mahkemelerin Görevleri ve Yargı Mercileri Rehberi
Hangi davaya hangi mahkemenin baktığı, zorunlu arabuluculuk ve idari başvuru şartları, yargılama usulleri (yazılı/basit yargılama, tek hâkim/heyet) ve istinaf-temyiz kanun yolu süreleri.
Adli Yargı Hukuk Mahkemeleri
Kişiler ve şirketler arasındaki alacak, tapu, kira, boşanma, miras, iş, ticaret, tüketici ve icra uyuşmazlıklarına bakan ilk derece hukuk mahkemeleri.
Sulh Hukuk Mahkemesi: Görevleri, Baktığı Davalar ve Yargılama Usulü
6100 sayılı HMK m. 4 uyarınca kira tespiti, tahliye, ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu), kat mülkiyeti, veraset ilamı, vasi atanması ve zilyetliğin korunması davalarına bakan tek hâkimli mahkeme.
Asliye Hukuk Mahkemesi: Genel Görev Kuralı, Tapu ve Tazminat Davaları
6100 sayılı HMK m. 2 uyarınca tapu iptal ve tescil, muris muvazaası, tenkis, ecrimisil, el atmanın önlenmesi, kamulaştırma, haksız fiil tazminatı ve nüfus kaydı düzeltme davalarına bakan asıl görevli mahkeme.
Aile Mahkemesi: Boşanma, Velayet, Nafaka ve Mal Paylaşımı Davaları
4787 sayılı Kanun ve TMK İkinci Kitap uyarınca anlaşmalı ve çekişmeli boşanma, velayet, nafaka, mal rejiminin tasfiyesi, ziynet alacağı, soybağı ve 6284 sayılı Kanun tedbirlerine bakan özel mahkeme.
İş Mahkemesi: İşçilik Alacakları, İşe İade ve SGK Davaları
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca kıdem-ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, işe iade, iş kazası tazminatı ve SGK hizmet tespiti davalarına bakan özel mahkeme.
Asliye Ticaret Mahkemesi: Ticari Davalar, Şirketler, Sigorta ve Konkordato
6102 sayılı TTK m. 4-5 uyarınca şirketler hukuku, çek-bono (kambiyo), ticari alacak, banka ve finans, taşıma, sigorta/trafik kazası ve konkordato-iflas davalarına bakan ihtisas mahkemesi.
Tüketici Mahkemesi ve Tüketici Hakem Heyeti Görev Sınırı (2026)
6502 sayılı TKHK uyarınca ayıplı mal ve hizmet, konut/devre tatil satışları, banka/kredi kartı, paket tur, abonelik sözleşmeleri ve Tüketici Hakem Heyeti kararlarına itiraz davalarına bakan mahkeme.
İcra Mahkemesi (İcra Hukuk ve İcra Ceza): Görevleri ve Şikâyet Usulü
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uyarınca icra müdürlüğü işlemlerine şikâyet, itirazın kaldırılması, kambiyo takibine itiraz, kiralananın tahliyesi, istihkak, ihalenin feshi ve icra-iflas suçlarına bakan özel mahkeme.
Kadastro Mahkemesi: Kadastro Tespitine İtiraz ve Yargılama Usulü
3402 sayılı Kadastro Kanunu uyarınca 30 günlük askı ilanı süresi içinde kadastro tespit tutanaklarına yapılan itirazları, orman kadastrosu ve 2/B uyuşmazlıklarını re’sen araştırma ilkesiyle inceleyen özel mahkeme.
Fikri ve Sınai Haklar Hukuk ve Ceza Mahkemesi: Marka, Patent, Tasarım ve Telif Davaları
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve 5846 sayılı FSEK uyarınca marka, patent, faydalı model, tasarım hükümsüzlüğü ve tecavüzü ile telif hakkı (eser) ihlallerinden doğan hukuk ve ceza davalarına bakan ihtisas mahkemesi.
Sigorta Tahkim Komisyonu: Araç Değer Kaybı, Trafik Kazası ve Sigorta Tazminat Başvuruları
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 uyarınca trafik kazası araç değer kaybı, hasar bedeli, sürekli iş göremezlik, destekten yoksun kalma ve kasko uyuşmazlıklarını mahkemeye gitmeden en geç 4 ay içinde çözen alternatif yargısal çözüm mercii.
Adli Yargı Ceza Mahkemeleri ve Hâkimlikleri
Soruşturma aşamasındaki koruma tedbirlerini denetleyen hâkimlikler ile kovuşturma ve infaz aşamalarında görev yapan ceza mahkemeleri.
Sulh Ceza Hâkimliği: Tutuklama, Adli Kontrol, Arama ve KYOK İtirazları
5235 sayılı Kanun m. 10 ve CMK uyarınca soruşturma evresinde tutuklama, adli kontrol, arama, el koyma, iletişimin tespiti kararlarını veren ve savcılık KYOK (takipsizlik) kararları ile idari para cezalarına yapılan itirazları inceleyen hâkimlik.
Asliye Ceza Mahkemesi: Görevleri, Baktığı Suçlar ve Basit Yargılama
5235 sayılı Kanun m. 11 uyarınca kanunların ayrıca görevli kıldığı haller saklı kalmak üzere, üst sınırı 10 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara (yaralama, tehdit, hakaret, hırsızlık, basit dolandırıcılık, trafik güvenliğini tehlikeye sokma vb.) bakan tek hâkimli ceza mahkemesi.
Ağır Ceza Mahkemesi: Baktığı Katalog Suçlar, Heyet Yapısı ve Yargılama Usulü
5235 sayılı Kanun m. 12 uyarınca yağma (gasp), irtikâp, resmi belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık, zimmet, rüşvet ile ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve üst sınırı 10 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakan üç hâkimli mahkeme.
Çocuk Mahkemesi ve Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi: Suça Sürüklenen Çocuk Yargılaması
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve TCK m. 31 uyarınca fiili işlediği sırada 18 yaşını doldurmamış suça sürüklenen çocukların yargılanması, koruyucu-destekleyici tedbirler ve yaş küçüklüğü ceza indirimleri.
İnfaz Hâkimliği: Müddetname, Denetimli Serbestlik ve Cezaevi Şikâyetleri
4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ve 5275 sayılı CGTİHK uyarınca süre belgesine (müddetnameye) itiraz, içtima (cezaların toplanması), denetimli serbestlik, koşullu salıverilme, açık cezaevine ayrılma, iyi hal kararları ve disiplin cezalarına karşı yapılan şikâyetlere bakan hâkimlik.
İdare ve Vergi Mahkemeleri
Bakanlıklar, belediyeler, valilikler, üniversiteler ve vergi dairelerinin idari işlem ve eylemlerine karşı açılan iptal ve tam yargı davalarına bakan mahkemeler.
İdare Mahkemesi: İptal Davası, Tam Yargı Davası ve Yürütmenin Durdurulması
2576 ve 2577 sayılı İYUK uyarınca idari işlemlerin iptali (memur disiplin, atama, ruhsat, imar planı, yıkım, para cezası) ve idari eylem/işlemlerden doğan tam yargı (tazminat) davalarına bakan genel görevli idari yargı mahkemesi.
Vergi Mahkemesi: Vergi/Ceza İhbarnamesi, Ödeme Emri ve 30 Günlük Dava Süresi
2576 sayılı Kanun m. 6 uyarınca vergi, resim, harç, vergi ziyaı ve usulsüzlük cezaları, gümrük vergileri ile 6183 sayılı Kanun kapsamındaki ödeme emri, haciz ve ihtiyati haciz işlemlerine karşı açılan davalara bakan ihtisas mahkemesi.
İstinaf, Temyiz ve Bireysel Başvuru Mercileri
İlk derece mahkemesi kararlarını denetleyen Bölge Adliye ve Bölge İdare Mahkemeleri ile Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi.
Bölge Adliye Mahkemesi (BAM - İstinaf): Görevleri, Kesinlik Sınırı ve Başvuru Süresi
Adli yargı ilk derece hukuk ve ceza mahkemelerinin kararlarına karşı 2 hafta içinde başvurulan, hem maddi vakıa (delil) hem de hukuka uygunluk denetimi yapan ikinci derece (istinaf) mahkemesi.
Bölge İdare Mahkemesi (BİM): İdari ve Vergi İstinaf İncelemesi ve YD İtirazları
2576 sayılı Kanun ve İYUK m. 45 uyarınca İdare ve Vergi Mahkemelerinin nihai kararlarına karşı 30 gün içinde yapılan istinaf başvurularını ve yürütmenin durdurulması (YD) kararlarına karşı 7 gün içinde yapılan itirazları inceleyen üst idari yargı mercii.
Yargıtay: Hukuk ve Ceza Daireleri, Temyiz İncelemesi ve İçtihadı Birleştirme
Anayasa m. 154 ve 2797 sayılı Yargıtay Kanunu uyarınca adli yargı mahkemelerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme mercii olan yüksek mahkeme.
Danıştay: İdari ve Vergi Dava Daireleri, İlk Derece ve Temyiz Görevleri
Anayasa m. 155 ve 2575 sayılı Danıştay Kanunu uyarınca idari mahkemelerce verilen ve kanunun başka bir idari yargı merciine bırakmadığı karar ve hükümlerin son inceleme (temyiz) mercii ve ülke çapındaki düzenleyici işlemlerde ilk derece mahkemesi olan yüksek mahkeme.
Anayasa Mahkemesi (AYM): Bireysel Başvuru Şartları, 30 Günlük Süre ve Hak İhlalleri
Anayasa m. 148 ve 6216 sayılı Kanun m. 45-51 uyarınca olağan kanun yollarının tüketilmesinden itibaren 30 gün içinde yapılan bireysel başvuruları (adil yargılanma, mülkiyet, özgürlük ve güvenlik, ifade özgürlüğü ihlalleri) ve norm denetimini inceleyen en yüksek anayasal yargı organı.
81 İl Adliye Rehberi, Dava Türleri ve Hukuki Süreler
Türkiye’deki 81 il adliyesinin adres, santral ve mülhakat bilgilerini inceleyebilir, dava rehberlerimize veya hukuki süre ve harç hesaplama araçlarımıza geçebilirsiniz.