Mahkemenin Hukuki Niteliği ve Görev Çerçevesi
İnfaz Hâkimliği, 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun (CGTİHK) uyarınca ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan işlemler ile Cumhuriyet savcısının infaza ilişkin kararlarına karşı yapılan şikâyetleri incelemek ve infaz aşamasındaki yargısal kararları vermek üzere kurulan özel ceza hâkimliğidir.
2020 yılında 7242 sayılı Kanun ile yapılan kapsamlı reform sonucunda, daha önce hükmü veren mahkemelerce yapılan pek çok infaz işlemi (cezaların toplanması/içtima, koşullu salıverilme kararı verilmesi ve geri alınması, müddetname itirazları, denetimli serbestlik kararları) doğrudan İnfaz Hâkimliğinin görev alanına devredilmiştir.
Hükümlü veya tutukluların cezaevine kabulü, yerleştirilmesi, barındırılması, açık ceza infaz kurumuna ayrılması, izinleri, İdare ve Gözlem Kurulu "iyi hal" değerlendirmeleri ve hücre/ziyaretçi yasağı gibi disiplin cezaları İnfaz Hâkimliğinin yargısal denetimine tabidir.
İnfaz Hâkimliği Hangi Davalara ve İşlere Bakar?
Süre Belgesine (Müddetnameye) İtiraz ve Cezaların Toplanması (İçtima - CGTİHK m. 98-99)
Cumhuriyet savcılığınca düzenlenen süre belgesindeki (müddetname) koşullu salıverilme oranı (1/2, 2/3, 3/4), mahsup hesabı veya hak ederek tahliye tarihindeki hatalara yapılan itirazlar ile bir kişi hakkında hükmolunan birden fazla kesinleşmiş cezanın birleştirilmesi (toplama/içtima kararı).
Denetimli Serbestlik (CGTİHK m. 105/A) ve Koşullu Salıverilme (m. 107) Kararları
Koşullu salıverilmesine 1 yıl (veya geçici maddeler/çocuklu kadın hükümlüler kapsamındaki süreler) kalan iyi halli hükümlülerin cezasının denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazına karar verilmesi, yükümlülük ihlali nedeniyle kapalı kuruma iade kararlarına itiraz ve koşullu salıverilme kararlarının verilmesi veya geri alınması.
İdare ve Gözlem Kurulu "İyi Hal" Kararlarına ve Açık Cezaevine Ayrılma Reddine Şikâyet
Ceza infaz kurumu İdare ve Gözlem Kurulunun hükümlünün "iyi halli olmadığına" dair verdiği olumsuz değerlendirme kararları ile açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebinin reddine veya açık kurumdan kapalı kuruma iade kararlarına karşı yapılan şikâyetler.
Cezaevi Disiplin Cezalarına Karşı Şikâyet (4675 s. K. m. 4/1-3)
Disiplin kurulunca hükümlü veya tutuklu hakkında verilen hücreye koyma, ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma, haberleşme veya iletişim araçlarından yoksun bırakma gibi disiplin cezalarının iptali istemli şikâyetler.
Özel İnfaz Usulleri (Konutta, Geceleyin ve Hafta Sonu İnfaz - CGTİHK m. 110)
Kasten işlenen suçlarda 1 yıl 6 ay, taksirle öldürme hariç taksirli suçlarda 3 yıl veya daha az süreli hapis cezalarının hafta sonu veya geceleyin infazı ile kadın, çocuk, yaşlı (65/70/75 yaş üstü) ve ağır hasta hükümlülerin cezalarının konutta (evde) infazına karar verilmesi.
Adli Para Cezasının Kamuya Yararlı İşte Çalıştırma veya Hapse Çevrilmesi Denetimi
CGTİHK m. 106 uyarınca adli para cezasının infazı sürecinde yapılan işlemlere ve mahsup taleplerine ilişkin şikâyetlerin incelenmesi.
Yargılama Usulü, Yetki ve Kanun Yolu Kuralları
- 4675 sayılı Kanun m. 5 uyarınca cezaevi işlemlerine veya disiplin cezalarına karşı şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 15 gün, her halde yapıldığı tarihten itibaren 30 gün içinde dilekçeyle doğrudan veya ceza infaz kurumu müdürlüğü aracılığıyla İnfaz Hâkimliğine yapılır.
- Cumhuriyet savcısının düzenlediği süre belgesine (müddetnameye) karşı ise infaz devam ettiği sürece her zaman İnfaz Hâkimliğine itiraz başvurusunda bulunulabilir (CGTİHK m. 98/3).
- Disiplin cezasına karşı yapılan şikâyette, İnfaz Hâkimi hükümlü veya tutuklunun savunmasını aldıktan ve gerekli araştırmayı yaptıktan sonra karar verir (4675 s. K. m. 6/2).
- İnfaz Hâkimliğinin kararlarına karşı tebliğden itibaren 2 hafta içinde (CMK m. 268 usulüyle) İnfaz Hâkimliğinin yargı çevresinde bulunduğu Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edilebilir.
Sık Sorulan Sorular
Müddetnamede (süre belgesinde) yatar hesabı yanlış yapılmışsa nereye başvurulur?
5275 sayılı CGTİHK m. 98/3 uyarınca Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen müddetnamedeki koşullu salıverilme oranı, tekerrür uygulaması veya tutukluluk mahsubu hatalıysa cezanın infaz edildiği yer İnfaz Hâkimliğine müddetnameye itiraz dilekçesi verilir.
Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu iyi hal vermediği için tahliye olamayan hükümlü ne yapmalıdır?
İdare ve Gözlem Kurulunun olumsuz değerlendirme kararının hükümlüye tebliğinden itibaren 15 gün içinde cezaevinin bulunduğu yer İnfaz Hâkimliğine şikâyet başvurusu yapılmalıdır. İnfaz Hâkimliği kararın somut gerekçelere dayanıp dayanmadığını denetler; ret halinde 2 hafta içinde Ağır Ceza Mahkemesine itiraz edilebilir.