Mahkemenin Hukuki Niteliği ve Görev Çerçevesi
Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler (hak sahipleri) ile riski üstlenen sigorta şirketleri (ve Güvence Hesabı) arasındaki uyuşmazlıkların, genel mahkemelere (Asliye Ticaret veya Tüketici Mahkemesine) kıyasla çok daha hızlı ve düşük başvuru ücretiyle çözümlenmesi amacıyla kurulan özel kanuni tahkim merciidir.
Özellikle trafik kazalarından kaynaklanan araç değer kaybı, araç hasar (onarım) farkı, sürekli iş göremezlik (kalıcı maluliyet) tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı ve kasko/konut/işyeri sigortası ret kararlarına karşı başvuruların büyük çoğunluğu Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yürütülmektedir.
Sigorta hakemleri, görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç 4 ay içinde karar vermekle yükümlüdür (5684 s. K. m. 30/16). Hakem kararları İcra ve İflas Kanunu anlamında ilam hükmündedir ve doğrudan ilamlı icra takibine konu edilebilir.
Sigorta Tahkim Komisyonu Hangi Davalara ve İşlere Bakar?
Trafik Kazası Araç Değer Kaybı ve Hasar Onarım Bedeli Başvuruları
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası veya İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) poliçesi kapsamında kusurlu aracın sigorta şirketinden talep edilen araç değer kaybı ve eksik ödenen hasar onarım bedeli başvuruları (Not: İkame araç / kazanç kaybı bedeli zorunlu trafik sigortası teminatı dışında olduğundan sürücü/işletenden genel mahkemede talep edilir).
Sürekli İş Göremezlik (Kalıcı Maluliyet) ve Geçici Bakıcı Gideri Tazminatı
Yaralanmalı trafik kazası sonucunda kalıcı sakatlığa (özürlülük/maluliyet oranına) uğrayan yolcu, yaya veya sürücünün TRH-2010 yaşam tablosu ve aktüerya hesabı uyarınca sigorta şirketinden talep ettiği sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatları.
Ölümlü Trafik Kazalarında Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (TBK m. 53)
Ölümlü trafik kazasında hayatını kaybeden kişinin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk, anne ve babasının trafik sigortası poliçe teminat limitleri dahilinde sigorta şirketine veya Güvence Hesabına yaptığı başvurular.
Kasko, Konut, DASK, Yangın ve Sağlık Sigortası Ret Kararlarına Başvurular
Pert (tam hasar) rayiç değer uyuşmazlıkları, kasko hasar reddi, yangın/su baskını işyeri hasarları ve özel sağlık sigortası tazminat uyuşmazlıkları.
Yargılama Usulü, Yetki ve Kanun Yolu Kuralları
- 2918 sayılı KTK m. 97 ve 5684 sayılı Kanun m. 30/13 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmadan önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunulması zorunludur. Trafik sigortasında sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 15 gün (diğer sigorta branşlarında 15 iş günü) içinde cevap vermezse veya talebi kısmen/tamamen reddederse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru hakkı doğar.
- Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurular online olarak (sigortatahkim.org üzerinden) veya posta yoluyla cüzi bir maktu başvuru ücreti yatırılarak yapılır; mahkemelerdeki nispi peşin harç veya zorunlu arabuluculuk şartı burada aranmaz.
- Belirli parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda dosya en az 3 kişilik sigorta hakem heyeti tarafından incelenir ve bilirkişi/aktüerya raporu alınarak en geç 4 ay içinde karara bağlanır.
- Sigorta hakem kararlarına karşı, kararın bildiriminden itibaren 10 gün içinde Komisyon nezdinde İtiraz Hakem Heyetine itiraz edilebilir; İtiraz Hakem Heyetinin temyiz kesinlik sınırını aşan kararlarına karşı ise Yargıtay’a temyiz başvurusu yapılabilir (5684 s. K. m. 30/12).
Sık Sorulan Sorular
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Hayır. Yargıtay ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonu başvurularında ticari veya tüketici dava şartı arabuluculuk uygulanmaz. Yalnızca sigorta şirketine yazılı başvuru yapıp 15 gün beklemek yeterlidir.
Sigorta Tahkim Komisyonunda araç değer kaybı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
5684 sayılı Kanun m. 30/16 uyarınca raportör ön incelemesinden (en fazla 15 gün) sonra dosyanın sigorta hakemine tevdiinden itibaren en geç 4 ay içinde karar verilmesi kanuni zorunluluktur; uygulamada değer kaybı dosyaları ortalama 3 ila 5 ay içinde sonuçlanmaktadır.