Özel Hukuk ve İdari Yargı (50 Dava Türü)
Dava Türleri, Usul Şartları ve Yargılama Rehberi
Aile, miras, gayrimenkul, kira, iş, icra, tüketici ve idare hukuku uyuşmazlıklarında açılan temel dava türlerinin kanuni dayanakları, görevli ve yetkili mahkemeleri, dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kuralları ve hak düşürücü/zamanaşımı süreleri.
Aile ve Miras Davaları
Ziynet Eşyası (Düğün Takıları) İadesi ve Alacağı Davası
Düğün takılarının aynen iadesi veya bedelinin tahsili davası, ispat kuralları, görevli mahkeme ve güncel Yargıtay 2. HD içtihat ilkeleri.
Boşanmada Mal Paylaşımı: Katılma Alacağı ve Değer Artış Payı Davası
Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi, katılma alacağı, değer artış payı, eklenecek değerler ve 10 yıllık zamanaşımı süresi.
Soybağının Reddi ve Babalık Davası Şartları ve Süreleri
Soybağının reddi ve babalık davalarında babalık karinesi, hak düşürücü süreler, kayyım atanması ve zorunlu DNA testi usulü.
İddet Müddetinin (300 Günlük Evlenme Yasağının) Kaldırılması Davası
Boşanma sonrası kadının 300 günlük bekleme süresinin (iddet müddeti) Aile Mahkemesi kararıyla kaldırılması şartları ve usulü.
Vasiyetnamenin Açılması, İptali ve Tenfizi Davaları
Vasiyetnamenin açılması, TMK m. 557 uyarınca ehliyetsizlik ve şekil noksanlığı nedeniyle iptali ile vasiyetnamenin tenfizi davaları.
Mirasçılık Belgesinin (Veraset İlamının) Verilmesi ve İptali Davası
Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) alınması ve hatalı/eksik mirasçılık belgesinin Asliye Hukuk Mahkemesinde iptali davası.
Nişanın Bozulması Nedeniyle Hediyelerin İadesi ile Maddi ve Manevi Tazminat Davası (TMK m. 120-122)
Nişanın haklı bir sebep olmaksızın bozulması halinde maddi ve manevi tazminat istemi ile alışılmışın dışındaki nişan takılarının ve hediyelerinin iadesi davası.
Evliliğin Mutlak ve Nispi Butlanla İptali Davası: Ayırt Etme Gücü, Yanılma ve Hile (TMK m. 145-158)
Evlenme sırasında mevcut olan mutlak (TMK m. 145) ve nispi (TMK m. 148-151) butlan sebepleriyle evliliğin iptali davası, 6 aylık/5 yıllık hak düşürücü süreler ve iptalin hukuki sonuçları.
Yabancı Mahkeme Boşanma, Velayet ve Nafaka İlamlarının Tanınması ve Tenfizi Davası (MÖHUK m. 50-58)
Yurt dışında verilen boşanma, velayet, kişisel ilişki ve nafaka kararlarının Türkiye’de geçerli olması için MÖHUK m. 50-58 uyarınca açılan tanıma ve tenfiz davası ile NHK m. 27/A nüfus tescil usulü.
Terekenin Tespiti, Koruma Önlemleri ve Resmi Defter Tutulması Davası (TMK m. 589-592, m. 619)
Mirasbırakanın tüm malvarlığı ve borçlarının Sulh Hukuk Mahkemesince araştırılması (terekenin tespiti), mühürleme/koruma önlemleri ve 1 ay içinde resmi defter tutulması.
Mirasta Denkleştirme (İade) Davası: Çeyiz, Kuruluş Sermayesi ve Karşılıksız Kazandırmalar (TMK m. 669-675)
Mirasbırakanın sağlığında yasal mirasçılarına miras payına mahsuben yaptığı karşılıksız kazandırmaların (çeyiz, kuruluş sermayesi, mal devri) terekeye geri verilmesi (mirasta denkleştirme/iade) davası.
Gayrimenkul ve Kira Davaları
Tapu İptali ve Tescil Davası: Hukuki Sebepler ve Yargılama Usulü
Yolsuz tescil (TMK m. 1025), muris muvazaası, ehliyetsizlik ve vekalet görevinin kötüye kullanılması nedeniyle tapu iptali ve tescil davası.
Önalım (Şufa) Hakkı Davası: Paylı Mülkiyette Süre ve Depo Kararı
Paylı mülkiyette yasal önalım (şufa) hakkı davası, 3 aylık ve 2 yıllık hak düşürücü süreler, bedelde muvazaa ve nakden depo şartı.
Arsa Payı (Kat) Karşılığı İnşaat Sözleşmesinden Doğan Davalar
Arsa payı (kat) karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye/ileriye etkili feshi, gecikme (kira) tazminatı, eksik/ayıplı iş ve tapu tescil davaları.
Kamulaştırmasız Fiili ve Hukuki El Atma Tazminat Davası
İdarenin kamulaştırma yapmaksızın taşınmaza fiili (yol, park, enerji hattı) veya imar planıyla hukuki el atması halinde bedel ve ecrimisil davası.
Gereksinim (İhtiyaç), Yeniden İnşa ve Yeni Malik Nedeniyle Tahliye Davası (TBK m. 350-351)
TBK m. 350 ve m. 351 uyarınca konut/işyeri ihtiyacı, yeniden inşa (imar) ve yeni malikin gereksinimi nedeniyle tahliye davası ve yeniden kiralama yasağı.
Yazılı Tahliye Taahhütnamesine Dayalı İcra Takibi ve Tahliye Davası (TBK m. 352/1)
TBK m. 352/1 yazılı tahliye taahhütnamesinin geçerlilik şartları, 1 aylık hak düşürücü süre, Örnek 14 tahliye emri ve aile konutu itirazı.
Kira Bedelinin Ödenmemesi (Temerrüt) ve İki Haklı İhtar Nedeniyle Tahliye (TBK m. 315, 352/2)
Kira bedelinin ödenmemesi üzerine 30 günlük temerrüt ihtarı / Örnek 13 icra takibi (İİK m. 269) ve bir kira yılında iki haklı ihtarla tahliye.
Aşırı İfa Güçlüğü Nedeniyle Kira Bedelinin Uyarlanması Davası (TBK m. 138)
TBK m. 138 aşırı ifa güçlüğü nedeniyle kira bedelinin uyarlanması davası şartları ve TBK m. 344 kira tespit davasından farkları.
El Atmanın Önlenmesi (Müdahalenin Men’i), Kal (Yıkım) ve Taşkın Yapı Davası (TMK m. 683, m. 722-725)
Taşınmaza yapılan haksız işgalin sonlandırılması (el atmanın önlenmesi / müdahalenin men’i), haksız inşaatın yıkımı (kal) ve TMK m. 725 taşkın yapı savunması.
Muhdesatın Aidiyetinin Tespiti Davası: Paylı Arsa Üzerindeki Bina ve Ağaçların Mülkiyeti
Hisseli (paylı veya elbirliği) taşınmaz üzerindeki bina, ev, ahır ve ağaçların hangi hissedar tarafından kendi hesabına meydana getirildiğinin tespiti (muhdesatın aidiyeti) davası.
Tapu Kaydında Kimlik Bilgilerinin Düzeltilmesi (Tashih) Başvurusu ve Davası (TMK m. 1027)
Tapu kütüğünde malikin adı, soyadı, baba adı, doğum tarihi veya T.C. kimlik numarasının hatalı/eksik yazılması halinde Tapu Müdürlüğüne idari başvuru ve Sulh Hukuk Mahkemesinde kayıt düzeltme (tashih) davası.
Kat Mülkiyeti Kanunu Uyarınca Genel Kurul Kararının İptali ve Ortak Alana Müdahalenin Önlenmesi (KMK m. 19, m. 33)
Apartman ve site genel kurulu (kat malikleri kurulu) kararlarının 1 ve 6 ay içinde iptali, ortak alanlara yapılan projeye aykırı eklentilerin yıkımı (eski hale getirme) ve zorunlu arabuluculuk şartı.
Komşuluk Hukukundan Doğan Taşkın Kullanımın Önlenmesi ve Tazminat Davası (TMK m. 737-740)
TMK m. 737-740 uyarınca komşuları rahatsız eden duman, gürültü, koku, su sızıntısı, tehlikeli kazı ve ağaç dallarının önlenmesi, zararın tazmini ve HUAK m. 18/B zorunlu arabuluculuk süreci.
Kiralananın Hor Kullanılması Nedeniyle Tahliye ve Tahliye Sonrası Hasar Tazminatı Davası (TBK m. 316, m. 334)
Kiracının özenle kullanma borcuna aykırı davranışı (hor kullanma) nedeniyle TBK m. 316 uyarınca tahliye davası ve tahliye sonrasında TBK m. 334 gereğince derhal ihbar şartıyla açılan hasar/onarım tazminatı davası.
Kira Depozitosu (Güvence Bedeli) İadesi, Vadeli Hesap Zorunluluğu ve Takip Süreci (TBK m. 342)
Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedeli (depozito) üst sınırı (3 aylık kira), vadeli tasarruf hesabına yatırılma zorunluluğu, 3 aylık banka iade kuralı ve enflasyon karşısında güncel değerden iade içtihadı.
Zorunlu Geçit Hakkı (Geçit İrtifakı) Kurulması Davası: Genel Yola Çıkışı Olmayan Taşınmazlar (TMK m. 747-748)
Genel yola hiç veya mevcut ihtiyaca yeterli bağlantısı bulunmayan taşınmaz malikinin, tam bir bedel (fedakârlığın denkleştirilmesi) karşılığında komşu parseller üzerinden tapuya tescilli zorunlu geçit irtifakı kurulmasını talep etmesi.
İş ve Sosyal Güvenlik Davaları
İş Kazası ve Meslek Hastalığı Maddi ve Manevi Tazminat Davası
İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle geçici/sürekli iş göremezlik, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davası, SGK peşin sermaye değeri ve TRH-2010 hesabı.
Hizmet Tespiti (Sigortasız veya Eksik Primle Çalıştırma) Davası
5510 s. Kanun m. 86/9 uyarınca sigortasız çalışma veya eksik gün/prime esas kazanç bildirimi nedeniyle hizmet tespiti davası ve 5 yıllık hak düşürücü süre.
Fazla Çalışma (Mesai), Hafta Tatili ve Yıllık İzin Ücreti Alacağı Davası
4857 s. İş Kanunu kapsamında fazla çalışma (mesai), hafta tatili, UBGT ve yıllık izin ücreti alacakları, 5 yıllık zamanaşımı ve ispat kuralları.
İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Nedeniyle Haklı Fesih ve Tazminat Davası
İşyerinde psikolojik taciz (mobbing) unsurları, TBK m. 417 ve İşK m. 24/II uyarınca işçinin haklı fesih hakkı, kıdem ve manevi tazminat davası.
İşe İade Kararı Sonrası İşe Başvuru, Boşta Geçen Süre Ücreti ve İşe Başlatmama Tazminatı (İşK m. 21)
Kesinleşen işe iade ilamı sonrası 10 iş günü içinde başvuru, 1 aylık işe başlatma süresi, 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti, 4-8 aylık işe başlatmama tazminatı ve fark kıdem/ihbar hesabı.
Bordroda Düşük Gösterilen Gerçek Ücretin Tespiti ve İşçilik Alacaklarına Etkisi Davası
Ücretin bordroda ve SGK’da asgari ücret gösterilip kalan kısmının elden veya ek transferle ödenmesi halinde gerçek ücretin ispatı, emsal ücret araştırması ve tazminatlara etkisi.
İş Sözleşmesinde Rekabet Yasağı Kaydının Geçerliliği, İhlali ve Cezai Şart Davası (TBK m. 444-447)
TBK m. 444-447 uyarınca iş sözleşmesi sona erdikten sonraki rekabet yasağı sözleşmesinin geçerlilik şartları, cezai şartın tenzili ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görevi.
SGK Kurum İşleminin İptali, Yaşlılık/Malullük Aylığı Bağlanması ve Yersiz Ödeme (İstirdat) Davası
7036 s. İMK m. 4 zorunlu SGK başvurusu, emeklilik (yaşlılık/malullük/ölüm) aylığı bağlanması, sahte sigortalılık nedeniyle aylık kesilmesi ve 5510 s. K. m. 96 yersiz ödeme davaları.
İş Kazası ve Meslek Hastalığında SGK’nın İşverene ve Üçüncü Kişiye Rücu Davası (5510 s. K. m. 21)
5510 s. Kanun m. 21 ve m. 23 uyarınca iş kazası/meslek hastalığında SGK tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin işverene rücu edilmesi, kaçınılmazlık ve kusursuz sorumluluk.
İcra, Tazminat, Tüketici ve İdare Davaları
Trafik Kazası Araç Değer Kaybı ve Araçtan Mahrumiyet Tazminatı
Trafik kazası sonrası araç değer kaybı ve ikame araç (araçtan mahrumiyet) tazminatı, KTK m. 97 sigorta başvurusu ve Sigorta Tahkim süreci.
İcra İhalesinin Feshi Şikâyeti ve Sıra Cetveline İtiraz Davası (İİK m. 134, 142)
İİK m. 134 uyarınca taşınır/taşınmaz icra ihalesinin feshi nedenleri, 7 günlük süre, para cezası riski ve İİK m. 142 sıra cetveline itiraz davası.
Hacizde İstihkak İddiası ve İstihkak Davası (İİK m. 96-99)
Haczedilen taşınır mal üzerinde üçüncü kişinin mülkiyet (istihkak) iddiası, İİK m. 97a mülkiyet karinesi ve 7 günlük dava açma süreleri.
Ayıplı Mal ve Ayıplı Hizmette Tüketicinin Seçimlik Hakları ve Dava Süreci
6502 s. TKHK m. 11 ve m. 15 uyarınca ayıplı mal (sıfır/ikinci el araç, konut, elektronik) ve ayıplı hizmette tüketicinin 4 seçimlik hakkı ve harç muafiyeti.
Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu ve Karara İtiraz Davası (TKHK m. 68-70)
6502 s. TKHK m. 68 parasal sınırları (2025: 149.000 TL, 2026: 186.000 TL), Tüketici Hakem Heyeti kararına karşı 15 günlük itiraz davası ve kesinlik.
Devlet Memuru Disiplin Cezalarına İtiraz ve İdari İptal Davası (657 s. DMK m. 125-136)
657 s. DMK m. 125 uyarınca uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma cezalarının iptali davası.
Re’sen/İkmalen Vergi Tarhiyatı ve Vergi Ziyaı Cezası İptal Davası
Vergi/ceza ihbarnamesine karşı 30 gün içinde Vergi Mahkemesinde iptal davası, İYUK m. 27/4 tahsilatın kendiliğinden durması ve SMİYB (sahte fatura) savunması.
Tıbbi Uygulama Hatası (Malpraktis): Özel Hastane, Hekim ve Kamu Hastanesi Tazminat Davaları
Tıbbi malpraktis ile komplikasyon ayrımı, aydınlatılmış onam, özel hastanelerde Tüketici Mahkemesi, devlet/üniversite hastanelerinde İdare Mahkemesi tam yargı davası ve Mesleki Sorumluluk Kurulu.
Ölümlü ve Yaralanmalı Trafik Kazalarında Destekten Yoksun Kalma ve Kalıcı İş Göremezlik Tazminatı
Ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarında destekten yoksun kalma, sürekli/geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve manevi tazminat davası, 8/15 yıllık uzamış ceza zamanaşımı ve TRH-2010 hesabı.
Kişilik Haklarına Saldırının Önlenmesi, Basın/Sosyal Medya İhlalleri ve Manevi Tazminat Davası (TMK m. 24-25)
TMK m. 24-25 ve TBK m. 58 uyarınca hakaret, iftira, basın ve sosyal medya paylaşımlarıyla kişilik haklarına saldırının durdurulması, kararın yayımlanması ve manevi tazminat davası.
Çek ve Bono Ziyaı Nedeniyle Kıymetli Evrak İptali ve Ödemeden Men Kararı Davası (TTK m. 651, m. 757)
Kaybolan, çalınan veya yanarak/yıpranarak zayi olan çek ve bonoların iptali davası, Asliye Ticaret Mahkemesinden ödemeden men (tedbir) kararı, TTSG’de 3 kez ilan ve istirdat süreci.
Anonim ve Limited Şirket Genel Kurul Kararlarının İptali ve Butlanının Tespiti Davası (TTK m. 445-447, m. 622)
TTK m. 445-447 ve m. 622 uyarınca anonim ve limited şirket genel kurul kararlarına karşı 3 ay içinde iptal davası, muhalefet şerhi şartı, batıl kararlar ve yürütmenin geri bırakılması.
Nazım/Uygulama İmar Planı İptali ve İmar Kanunu 18. Madde (DOP) Parselasyon İptal Davası
3194 s. İmar Kanunu m. 8 imar planı iptali ve m. 18 arazi ve arsa düzenlemesi (DOP %45 kesintisi, parselasyon) iptal davası, askı süresi ve 60 günlük dava açma süresi.
Ruhsatsız veya Ruhsata Aykırı Yapılarda Yıkım Kararı ve İmar Para Cezası İptal Davası (3194 s. K. m. 32, m. 42)
3194 s. İmar Kanunu m. 32 yıkım kararı ve m. 42 imar para cezası (encümen kararı) iptal davası, yapı tatil tutanağı, 60 günlük dava süresi ve yürütmenin durdurulması.
2026 Dava Harçları ve Dilekçe Şablonları
Açılacak davada yatırılacak başvurma harcı, karar ve ilam harcı ile AAÜT vekâlet ücretini hesaplayın; dava dilekçesinde bulunması gereken HMK m. 119 unsurlarını inceleyin.