Kavramın Tanımı ve Hukuki Çerçevesi
7101 sayılı Kanunla iflasın ertelenmesi kurumunun kaldırılması üzerine 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 285-309 arasında yeniden düzenlenen "konkordato", borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun (tacir veya tacir olmayan gerçek/tüzel kişinin), vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek ya da muhtemel bir iflâstan kurtulmak için başvurduğu cebri (mahkeme denetimli) bir yeniden yapılandırma anlaşmasıdır. İflasa tabi borçlular için görevli ve yetkili mahkeme muamele merkezinin bulunduğu yerdeki "Asliye Ticaret Mahkemesi"dir (İİK m. 285/3).
Konkordato talebi üzerine mahkeme, İİK m. 286'da belirtilen belgelerin (konkordato ön projesi, mali tablolar, alacaklı listesi, bağımsız denetim kuruluşu tarafından hazırlanan makul güvence veren denetim raporu) eksiksiz mevcut olduğunu tespit ederse derhâl "geçici mühlet" kararı verir ve geçici konkordato komiseri görevlendirir (İİK m. 287). Geçici mühlet üç aydır ve en fazla iki ay daha uzatılabilir (toplam en çok 5 ay). Geçici mühlet içinde konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa mahkeme borçluya "bir yıllık kesin mühlet" verir (İİK m. 289); güçlük arz eden özel durumlarda kesin mühlet altı aya kadar uzatılabilir.
Mühletin en önemli hukuki sonucu İİK m. 294'te düzenlenmiştir: Mühlet içinde (geçici mühlet dahil - İİK m. 288/1) borçlu aleyhine 6183 sayılı Kanuna göre yapılan amme alacağı takipleri de dahil olmak üzere "hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur", ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanamaz (yalnız İİK m. 206/1. sıradaki işçi ve nafaka alacakları için haciz yoluyla takip yapılabilir; rehinli alacaklar için takip yapılabilir ancak muhafaza ve satış yapılamaz - İİK m. 295). Konkordato projesinin kabulü için alacaklılar toplantısında kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısını (%50+%50) veya alacaklıların dörtte birini (%25) ve alacakların üçte ikisini (2/3) aşan bir çoğunlukla projenin imzalanması (İİK m. 302/3) ve mahkemece tasdik edilmesi (İİK m. 305) gerekir.
Şartları ve Uygulama İlkeleri
- Başvuruda konkordato ön projesi ile Kamu Gözetimi Kurumunca yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşu raporu sunulması zorunludur (İİK m. 286).
- Geçici mühlet 3 ay (+ en çok 2 ay uzatma = toplam 5 ay), kesin mühlet ise 1 yıl (+ en çok 6 ay uzatma = toplam 18 ay) olarak verilir (İİK m. 287, m. 289).
- Mühlet kararıyla birlikte amme alacakları dahil tüm icra takipleri durur ve yeni takip yapılamaz; rehinli malların satışı gerçekleştirilemez (İİK m. 294-295).
- Konkordato projesinin kabulü için: 1) Kayıtlı alacaklıların ve alacakların 1/2'sini aşan veya 2) Alacaklıların 1/4'ünü ve alacakların 2/3'ünü aşan çoğunluk şarttır (İİK m. 302).
- Mühlet kararı yalnızca konkordato talep eden asıl borçluyu korur; borçlunun kefillerine ve müşterek borçlularına karşı icra takibi yapılmasına engel olmaz (İİK m. 303).
Konkordato, Geçici ve Kesin Mühlet Hakkında Sık Sorulan Sorular
Şirketin konkordato mühleti alması, şirket borcuna kefil olan ortaklara karşı icra takibi yapılmasını engeller mi?
Hayır. İİK m. 294 ve m. 303 hükümleri uyarınca konkordato mühleti yalnız mühlet verilen borçlu (örneğin şirket) hakkındaki takipleri durdurur. Şirketle birlikte müteselsil kefil veya avalist sıfatıyla sorumluluğu bulunan gerçek kişi ortaklar da ayrıca kendi adlarına konkordato mühleti almamışlarsa, kefillere karşı icra takibi ve haciz işlemlerine devam edilebilir.
İşçilerin kıdem tazminatı ve maaş alacakları için konkordato mühleti içinde haciz yapılabilir mi?
Evet. İİK m. 294/2 uyarınca İİK m. 206'nın birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar (işçilerin ihbar ve kıdem tazminatları dahil alacakları ile aile hukukundan doğan nafaka alacakları) takip yasağından istisna tutulmuştur; bu alacaklar için mühlet sırasında da haciz yoluyla takip yapılabilir.
Konkordato projesi mahkemece tasdik edilmezse (reddedilirse) ne olur?
İİK m. 292 ve m. 308 uyarınca konkordato tasdik edilmezse mahkeme konkordato talebinin reddine karar verir; borçlu iflasa tabi kişilerden ise ve doğrudan iflas sebeplerinden biri mevcutsa mahkeme borçlunun resen "iflasına" karar verir.
Konkordato, Geçici ve Kesin Mühlet İle İlgili Kanun, İçtihat ve Hesaplama Rehberleri
İlgili Çalışma Alanları
İlgili Temel Kanunlar
Bu madde Türk hukuku mevzuatı çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki görüş niteliği taşımaz.