Hukuki Sürelerin Niteliği ve Genel İlkeler
Ceza muhakemesinde kanun yolu süreleri, 7499 sayılı Kanun (8. Yargı Paketi) ile 1 Haziran 2024 tarihinden itibaren köklü biçimde sadeleştirilmiş ve yeknesak hale getirilmiştir. Daha önce 7 gün veya 15 gün olarak farklılık gösteren ve sanığın duruşmada hazır bulunup bulunmamasına (tefhim/tebliğ ayrımına) göre değişen kanun yolu süreleri, hak kayıplarını önlemek amacıyla "gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta" standardında birleştirilmiştir.
Bu kapsamda CMK m. 268 (itiraz), CMK m. 231/12 (HAGB kararına karşı istinaf), CMK m. 252 (basit yargılama kararına itiraz), CMK m. 273 (istinaf) ve CMK m. 291 (temyiz) başvurularının tamamında kanuni süre 2 haftadır.
Ayrıca 1 Haziran 2024 sonrasında verilen Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararlarına karşı daha önce uygulanan "Ağır Ceza Mahkemesine itiraz" yolu kaldırılmış, bunun yerine doğrudan Bölge Adliye Mahkemesine (İstinaf) başvuru yolu getirilmiştir.
Kanuni Süreler, Başlangıç Anları ve Uygulama Kuralları
Takibi Şikâyete Bağlı Suçlarda 6 Aylık Şikâyet Süresi (TCK m. 73)
Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suçlarda (basit kasten yaralama, hakaret, tehdit, mala zarar verme, konut dokunulmazlığını ihlal vb.) yetkili kimse 6 ay içinde şikâyette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. 6 aylık hak düşürücü süre, zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla mağdurun fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar.
Savcılık KYOK (Takipsizlik) Kararına İtiraz Süresi: 2 Hafta (CMK m. 173)
Cumhuriyet savcısının verdiği Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara (KYOK) karşı suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 2 hafta içinde Sulh Ceza Hâkimliğine itiraz dilekçesi verebilir.
Tutuklama, Adli Kontrol ve Hâkimlik Kararlarına İtiraz: 2 Hafta (CMK m. 268)
Sulh Ceza Hâkimliği veya mahkeme kararlarına karşı itiraz süresi, ilgililerin kararı öğrendiği (yüzüne karşı verildiyse tefhim, yokluğunda verildiyse tebliğ) tarihten itibaren 2 haftadır. Şüpheli veya sanık, 2 haftalık itiraz süresinden bağımsız olarak soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında tahliye veya adli kontrolün kaldırılmasını talep edebilir (CMK m. 104).
Basit Yargılama Usulü Kararına İtiraz: 2 Hafta (CMK m. 252)
Asliye Ceza Mahkemesince duruşmasız olarak basit yargılama usulüyle (CMK m. 251) verilen hükümlere karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren mahkemeye itiraz edilebilir; süresinde yapılan itiraz üzerine mahkeme duruşma açarak genel hükümlere göre yargılamaya devam eder.
İstinaf ve HAGB Başvuru Süresi: Gerekçeli Karar Tebliğinden İtibaren 2 Hafta (CMK m. 273)
Asliye Ceza, Ağır Ceza ve Çocuk Mahkemelerinden verilen hükümlere (ve HAGB kararlarına) karşı istinaf başvurusu, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren 2 hafta içinde yapılır. Sanık son celsede hazır bulunmuş olsa bile süre artık kısa kararın okunduğu (tefhim) günde değil, gerekçeli kararın tebliğ edildiği günde başlar.
Yargıtay Temyiz Başvuru Süresi: 2 Hafta (CMK m. 291)
Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairelerinin temyize tabi kararlarına karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay ilgili ceza dairesine gönderilmek üzere temyiz isteminde bulunulabilir.
Hak Kaybı Yaşanmaması İçin Dikkat Edilecek Noktalar
- CMK m. 42 uyarınca haftalık süreler, tebligatın yapıldığı günün son haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer (Örneğin Salı günü tebliğ edilen gerekçeli karara karşı 2 haftalık istinaf süresi, iki hafta sonraki Salı günü mesai bitiminde — UYAP üzerinden 23:59’da — sona erer).
- Kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş olan kişi, engelin kalkmasından itibaren 2 hafta içinde eski hale getirme (CMK m. 40-41) isteminde bulunabilir.
- CMK m. 331/4 uyarınca tutuklu olmayan kovuşturma dosyalarında adli tatile (20 Temmuz – 31 Ağustos) rastlayan süreler işleyemez ve tatilin bittiği günden (1 Eylül’den) itibaren 3 gün uzatılmış sayılır (3 Eylül mesai bitiminde sona erer).
Sık Sorulan Sorular
Duruşmada yüzüme karşı ceza açıklandı, hemen süre işlemeye başlar mı?
1 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe giren 7499 sayılı Kanun değişikliğiyle CMK m. 273 ve m. 291’deki "tefhimden itibaren" kuralı kaldırılmıştır. Sanık veya katılan duruşmada hazır bulunsa dahi 2 haftalık istinaf ve temyiz süresi gerekçeli kararın kendisine (vekil/müdafii varsa avukatına) tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar.
Avukatım (müdafim) varsa süre bana yapılan tebligatla mı avukata yapılan tebligatla mı başlar?
7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 11 ve yerleşik Yargıtay Ceza Genel Kurulu içtihatları uyarınca vekil veya müdafi ile takip edilen işlerde tebligatın avukata yapılması zorunludur; süre avukata yapılan tebligattan itibaren işler (sanığın lehine olmak üzere son yapılan tebligat esas alınır).
Bu Sürelerle İlgili Kanunlar, Davalar, Dilekçeler ve Hesaplama Araçları
İlgili Temel Kanunlar
İlgili Dava Rehberleri
İlgili Dilekçe Şablonları
- Cumhuriyet Başsavcılığı Suç Duyurusu (Şikâyet) Dilekçesi Rehberi (CMK m. 158)
- Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara (KYOK) İtiraz Dilekçesi Rehberi (CMK m. 173)
- Tutuklama ve Adli Kontrol Kararına İtiraz Dilekçesi Rehberi (CMK m. 101, 105, 267)
- Basit Yargılama Usulü Kararına İtiraz Dilekçesi Rehberi (CMK m. 252)
- Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) İstinaf Başvuru Dilekçesi Rehberi (HMK m. 342 / CMK m. 273)