Basit Yargılama Usulü Kararına İtiraz Dilekçesi Rehberi (CMK m. 252)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

7188 sayılı Kanunla 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) m. 251 ve m. 252’de düzenlenen "basit yargılama usulü", Asliye Ceza Mahkemesince iddianamenin kabulünden sonra; adli para cezasını ve/veya üst sınırı iki (2) yıl veya daha az süreli hapis cezasını gerektiren suçlarda (örneğin basit yaralama, basit tehdit, hakaret, taksirle yaralama, trafik güvenliğini tehlikeye sokma vb.) duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden yazılı beyan ve savunmalar alınarak karar verilmesini öngören özel bir yargılama usulüdür. Mahkûmiyet kararı verildiği takdirde CMK m. 251/3 uyarınca sonuç ceza dörtte bir (1/4) oranında azaltılır (tenzil edilir).

CMK m. 252/1 uyarınca basit yargılama usulüne göre verilen kararlara karşı itiraz edilebilir. 7499 sayılı Kanun (8. Yargı Paketi) ile yapılan ve 1 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle basit yargılama kararına itiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren "iki hafta" olarak belirlenmiştir! Süresi içinde itiraz edilmeyen kararlar kesinleşir.

İtiraz üzerine CMK m. 252/2 uyarınca "hükmü veren mahkemece duruşma açılır ve genel hükümlere göre yargılamaya devam olunur." (7499 sayılı Kanun değişikliğiyle 01.06.2024’ten itibaren itiraz üzerine duruşmayı başka bir mahkeme görür). İtiraz etmeden önce en dikkat edilmesi gereken kural CMK m. 252/3’te yer alır: Mahkeme, itiraz üzerine duruşma açarak karar verirken basit yargılama usulüne göre verdiği önceki hükümle bağlı değildir; "ancak, itirazın sanık dışındaki kişiler (müşteki veya Cumhuriyet savcısı) tarafından yapıldığı hâllerde CMK m. 251/3 uyarınca yapılan dörtte bir (1/4) oranındaki ceza azaltımı korunur!" Yani itirazı bizzat sanık yapmışsa ve duruşma sonunda yine mahkûmiyet kararı verilirse sanık 1/4 oranındaki basit yargılama ceza azaltımını kaybeder.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

[KARARI VEREN] [...] ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE

DOSYA NO          : [YYYY/... Esas] - [YYYY/... Karar]

İTİRAZ EDEN SANIK : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
ADRES             : [Açık Tebligat Adresi]
MÜDAFİİ           : [Varsa Avukat Adı Soyadı - Adres]

[Veya İTİRAZ EDEN MÜŞTEKİ: Adı Soyadı - TCKN - Adres]

TEBLİĞ TARİHİ     : [GG.AA.YYYY]

KONU              : Mahkemenizin [GG.AA.YYYY] tarihli ve [YYYY/... E., YYYY/... K.] sayılı Basit Yargılama Usulü kararına CMK m. 252 uyarınca İTİRAZIMIZIN sunulması ve genel hükümlere göre DURUŞMA AÇILARAK BERAATİME karar verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR VE İTİRAZ NEDENLERİMİZ :
1. Mahkemenizce CMK m. 251 kapsamında duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda [GG.AA.YYYY] tarihli karar ile şahsım hakkında [Suçun Adı] suçundan mahkûmiyet [veya HAGB] kararı verilmiştir. Söz konusu karar [GG.AA.YYYY] tarihinde tarafıma tebliğ edilmiş olup 2 haftalık yasal süre içinde itiraz etmekteyiz.
2. Dosya üzerinden verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. Şöyle ki;
   a) Üzerime atılı suçu işlemediğim halde mahkemece savunmamda bildirdiğim tanıklar dinlenmemiş ve olay yeri kamera/delil araştırması eksik bırakılmıştır.
   b) [Olayın esasına ilişkin savunma: Örn: Eylem meşru savunma / karşılıklı hakaret kapsamında kalmaktadır / suçun yasal unsurları oluşmamıştır...]
3. CMK m. 252/2 uyarınca itirazımız üzerine duruşma açılarak genel hükümlere göre yargılama yapılmasını, tanıklarımızın dinlenmesini ve beraatime karar verilmesini talep ederim.

HUKUKİ NEDENLER   : 5271 s. CMK m. 223, m. 251, m. 252; 5237 s. TCK ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER   : Dosya kapsamı, dinlenmesini talep ettiğimiz tanıklar ([Ad Soyad - Adres]) ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle;
1. Mahkemenizin [YYYY/... E., YYYY/... K.] sayılı Basit Yargılama Usulü kararına yönelik İTİRAZIMIZIN KABULÜNE,
2. CMK m. 252/2 uyarınca genel hükümlere göre DURUŞMA AÇILMASINA ve yargılama sonucunda şahsımın atılı suçtan BERAATİNE karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]

                                                        İtiraz Eden Sanık (veya Müdafii)
                                                                 [Adı Soyadı]
                                                                    [İmza]

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• CMK m. 252/3 UYARISI (ÇOK ÖNEMLİ): Basit yargılama sonucunda mahkûmiyet kararı verilmişse cezada CMK m. 251/3 gereği 1/4 oranında azaltım yapılmıştır. Eğer karara "sanık olarak siz itiraz ederseniz" ve açılan duruşma sonunda beraat etmeyip yine aynı suçtan mahkûm olursanız, 1/4 oranındaki basit yargılama azaltımı geri alınır ve cezanız artar! Bu nedenle itiraz etmeden önce beraat etme veya cezanın daha lehe değişme ihtimali dikkatle değerlendirilmelidir.
• Sanık basit yargılama kararına itiraz ettikten sonra "duruşma gününden önce" vereceği bir dilekçeyle itirazından vazgeçerse (CMK m. 252/5), duruşma yapılmaz ve 1/4 azaltımlı ilk karar olduğu gibi kesinleşir.
• Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine 7499 sayılı Kanunla CMK m. 252’de yapılan değişiklik (01.06.2024 yürürlük) uyarınca; basit yargılama kararına itiraz edildiğinde dosya, kararı veren hâkim tarafından değil, tevzi kriterlerine göre belirlenen "başka bir Asliye Ceza Mahkemesi" tarafından duruşmalı olarak görülür.
• Basit yargılama kararına karşı doğrudan Bölge Adliye Mahkemesine "istinaf" başvurusu yapılamaz; önce CMK m. 252 uyarınca 2 hafta içinde "itiraz" edilerek duruşma açılması sağlanmalı, duruşma sonunda verilecek yeni karara karşı gerekirse istinaf kanun yoluna başvurulmalıdır.
• Yalnızca yargılama giderlerine, vekâlet ücretine veya maddi hataya ilişkin itirazlarda (CMK m. 252/7) duruşma açılmaz ve 1/4 ceza azaltımı kaybı yaşanmaksızın dosya üzerinden CMK m. 268 uyarınca inceleme yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Bu sayfada yer alan taslak şablon ve açıklamalar yalnızca usul hukuku çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut uyuşmazlığın vakıaları, delilleri ve hukuki nitelendirmesi farklı olduğundan, standart şablonların doğrudan kullanılması hak kaybına yol açabilir.