Cumhuriyet Başsavcılığı Suç Duyurusu (Şikâyet) Dilekçesi Rehberi (CMK m. 158)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

Ceza muhakemesinde soruşturma evresi, Cumhuriyet savcısının veya kolluk makamlarının bir suçun işlendiği izlenimini veren hâli öğrenmesiyle başlar (5271 sayılı CMK m. 160). Suça ilişkin ihbar veya şikâyet, CMK m. 158 uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yazılı bir dilekçeyle ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü beyanla yapılabilir.

Şikâyet dilekçesi hazırlanırken en kritik ayrım, suçun takibinin şikâyete bağlı olup olmadığıdır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 73/1 uyarınca soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan suçlarda (örneğin basit tehdit, hakaret, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek kasten yaralama, mala zarar verme, konut dokunulmazlığının ihlali), suçtan zarar gören kişinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunması şarttır. Resen soruşturulan suçlarda ise TCK m. 66’daki dava zamanaşımı süreleri geçerlidir.

Etkin bir soruşturma yürütülebilmesi ve Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK) verilmesinin önüne geçilebilmesi için şikâyet dilekçesinde olayın ne zaman, nerede ve nasıl gerçekleştiğinin somut delilleriyle açıklanması; özellikle güvenlik kamerası kayıtları, HTS/baz verileri ve dijital delillerin kaybolmadan ivedilikle toplanmasının talep edilmesi büyük önem taşır.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

[SUÇUN İŞLENDİĞİ YER] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

MÜŞTEKİ (ŞİKÂYETÇİ) : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
ADRES               : [Açık Tebligat Adresi ve Telefon Numarası]
VEKİLİ              : [Avukat Adı Soyadı - Adres]

ŞÜPHELİ             : [Adı Soyadı (Biliniyorsa) veya Tespit Edilecek Fail/Failler]
                      [Varsa: T.C. Kimlik No, Adres, Telefon No, Plaka veya IBAN Bilgisi]

SUÇ                 : [Örn: Tehdit (TCK m. 106), Hakaret (TCK m. 125), Dolandırıcılık (TCK m. 157/158) vb. ve Re'sen Tespit Edilecek Suçlar]
SUÇ TARİHİ VE YERİ  : [GG.AA.YYYY - Saat] / [Olayın Gerçekleştiği Açık Adres veya Mecra]

KONU                : Şüpheli hakkında gerekli soruşturmanın yapılarak cezalandırılması amacıyla kamu davası açılması talebimizden ibarettir.

AÇIKLAMALAR         :
1. OLAYIN ÖZETİ: [GG.AA.YYYY] tarihinde saat [SS:DD] sıralarında [Olay Yeri]'nde bulunduğum sırada şüpheli [Adı Soyadı] tarafından [Eylemin ne şekilde, hangi sözlerle veya hareketlerle gerçekleştirildiğinin somut ve kronolojik açıklaması...].
2. SUÇUN UNSURLARI VE ZARAR: Şüphelinin gerçekleştirdiği bu eylemler 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu kapsamında [İlgili Suç Maddeleri] suçlarının maddi ve manevi unsurlarını oluşturmaktadır. Eylem sonucunda [Varsa bedensel yaralanma, malvarlığı zararı veya manevi mağduriyet açıklanır].
3. DELİLLERİN TOPLANMASI TALEBİ: CMK m. 160 uyarınca maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve delillerin kaybolmasının önlenmesi amacıyla;
   a) Olay yerini gören [Adres/İşyeri/KGYS] güvenlik kameralarının [Tarih ve Saat Aralığı] görüntülerinin silinmeden ivedilikle celbine,
   b) [Varsa: Banka dekontları, telefon/HTS kayıtları veya adli muayene raporu celbine],
   c) Aşağıda bilgileri sunulan görgü tanıklarının ifadelerinin alınmasına karar verilmesini talep ederiz.

HUKUKİ NEDENLER     : 5237 s. TCK, 5271 s. CMK m. 158, m. 160, m. 170 ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER     :
1. [Varsa: Kamera görüntüleri, ekran görüntüleri, mesaj kayıtları, banka dekontları, adli rapor],
2. Tanık beyanları:
   - Tanık 1: [Adı Soyadı] - Adres: [...] - Tel: [...]
   - Tanık 2: [Adı Soyadı] - Adres: [...] - Tel: [...]
3. Her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM      : Yukarıda açıklanan nedenlerle; şüpheliden şikâyetçiyim. Delillerin ivedilikle toplanarak şüpheli hakkında gerekli soruşturmanın yürütülmesini ve CMK m. 170 uyarınca iddianame düzenlenerek cezalandırılması amacıyla KAMU DAVASI AÇILMASINI saygıyla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]

                                                 Müşteki (veya Vekili)
                                                     [Adı Soyadı]
                                                        [İmza]

EK: [Varsa: Ekran görüntüleri, dekontlar, raporlar, vekâletname]

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• Şikâyete bağlı suçlarda 6 aylık süre (TCK m. 73) hak düşürücü nitelikte olup olay tarihinden değil, mağdurun "fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği" günden başlar.
• Suçun hukuki nitelendirmesini (hangi TCK maddesine girdiğini) yanlış yazmış olmak hak kaybına yol açmaz; Cumhuriyet savcısı maddi olayı inceleyerek suç vasfını resen tayin eder.
• İftira (TCK m. 267) veya suç uydurma (TCK m. 271) sorumluluğunun doğmaması için dilekçede gerçeğe aykırı beyanlardan ve işlemediği bilinen bir kişiye suç isnat etmekten kesinlikle kaçınılmalıdır; emin olunmayan durumlarda şüphe ve emareler olduğu gibi aktarılmalıdır.
• Güvenlik kamerası kayıtları birçok sistemde 7 ila 30 gün içinde otomatik olarak üzerine yazıldığından, görüntünün bulunduğu yer ve saat aralığı dilekçede net belirtilmeli ve ivedi muhafaza talep edilmelidir.
• Uzlaştırmaya tabi suçlarda (CMK m. 253) savcılık yeterli şüpheye ulaşırsa dosyayı iddianame düzenlemeden önce Uzlaştırma Bürosuna gönderir; uzlaşma kabul edilmezse kamu davası açılır.

Sık Sorulan Sorular

Bu sayfada yer alan taslak şablon ve açıklamalar yalnızca usul hukuku çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut uyuşmazlığın vakıaları, delilleri ve hukuki nitelendirmesi farklı olduğundan, standart şablonların doğrudan kullanılması hak kaybına yol açabilir.