Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) İstinaf Başvuru Dilekçesi Rehberi (HMK m. 342 / CMK m. 273)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

İstinaf, ilk derece mahkemeleri tarafından verilen ve kesin olmayan nihai kararlara karşı hem maddi vakıa (delil ve olay) hem de hukuka uygunluk denetimi yapılmasını sağlayan ikinci derece olağan kanun yoludur. Başvurular Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ilgili Hukuk veya Ceza Dairesince incelenmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine (veya başka bir yer mahkemesine) verilecek dilekçe ile yapılır.

7499 sayılı Kanun (8. Yargı Paketi) ile yapılan ve 1 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle istinaf başvuru süreleri hukuk, iş ve ceza yargılamasında yeknesak hale getirilmiştir: Gerek 6100 sayılı HMK m. 345 gerekse 5271 sayılı CMK m. 273/1 uyarınca istinaf başvuru süresi, gerekçeli kararın usulüne uygun olarak tebliğinden itibaren iki haftadır. Ceza yargılamasında eski 7 günlük tefhimden (süre tutum) başlayan süre kaldırılarak tebliğden itibaren 2 hafta esası benimsenmiştir.

Hukuk yargılamasında HMK m. 342/2-e ve m. 355 uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi, kamu düzenine aykırılık halleri dışında incelemesini yalnızca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapar; bu nedenle hukuk istinaf dilekçesinde başvuru sebepleri ve gerekçesinin açıkça yazılması zorunludur. Ceza yargılamasında ise CMK m. 273/4 gereği sanık ve katılan açısından sebep gösterme zorunluluğu bulunmasa da CMK m. 289 kapsamındaki kesin hukuka aykırılık hallerinin ve eksik inceleme noktalarının somutlaştırılması savunma hakkı bakımından belirleyicidir.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

[İLGİLİ] BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ İLGİLİ [HUKUK / CEZA] DAİRESİNE
Gönderilmek Üzere
[KARARI VEREN İLK DERECE] MAHKEMESİNE

DOSYA NO          : [YYYY/...] Esas - [YYYY/...] Karar
KARAR TARİHİ      : [GG.AA.YYYY]
TEBLİĞ TARİHİ     : [GG.AA.YYYY]

İSTİNAF YOLUNA BAŞVURAN
[DAVACI/DAVALI/SANIK/KATILAN] : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
ADRES             : [Açık Tebligat Adresi]
VEKİLİ / MÜDAFİİ  : [Avukat Adı Soyadı - Adres]

KARŞI TARAF       : [Adı Soyadı - Adres]

KONU              : [İlk Derece Mahkemesi]'nin [GG.AA.YYYY] tarihli, [YYYY/...] E., [YYYY/...] K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak [davanın kabulüne / davanın reddine / sanığın beraatine] karar verilmesi talebidir.
                    [Hukuk davalarında varsa: Tehir-i İcra (İcranın Geri Bırakılması) Taleplidir.]

AÇIKLAMALAR VE İSTİNAF SEBEPLERİ :
1. USUL VE SÜRE YÖNÜNDEN: Yerel mahkemenin gerekçeli kararı tarafımıza [GG.AA.YYYY] tarihinde tebliğ edilmiş olup, yasal iki (2) haftalık süre içinde istinaf başvurumuzu sunmaktayız.
2. USULE İLİŞKİN İSTİNAF SEBEPLERİMİZ:
   Yerel mahkemece yargılama yürütülürken [Örn: bildirdiğimiz tanıklar dinlenmeden / bilirkişi raporuna yaptığımız somut itirazlar karşılanmadan / savunma hakkımız kısıtlanarak] eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur. Bu durum adil yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkına (HMK m. 27 / Anayasa m. 36) açıkça aykırıdır.
3. ESASA İLİŞKİN İSTİNAF SEBEPLERİMİZ:
   a) [Maddi vakıanın ve delillerin yerel mahkemece neden hatalı değerlendirildiğine ilişkin somut açıklama...]
   b) [Uygulanan kanun maddesinin ve Yargıtay içtihatlarının somut olaya nasıl hatalı tatbik edildiğine ilişkin hukuki açıklama...]

HUKUKİ NEDENLER   : [6100 s. HMK m. 341-360 / 5271 s. CMK m. 272-285] ve ilgili mevzuat.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle;
1. İstinaf başvurumuzun kabulü ile [İlk Derece Mahkemesi]'nin [YYYY/...] E., [YYYY/...] K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2. Yeniden yapılacak yargılama sonucunda [taleplerimiz doğrultusunda davanın kabulüne / davanın reddine / sanığın beraatine] karar verilmesine,
3. [Hukuk davalarında: Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine] karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]

                                              İstinaf Yoluna Başvuran (veya Vekili/Müdafii)
                                                              [Adı Soyadı]
                                                                 [İmza]

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• 1 Haziran 2024 itibarıyla hem ceza (CMK m. 273/1) hem hukuk (HMK m. 345) hem de iş mahkemelerinde (7036 s. K. m. 7) istinaf süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır; ceza davalarında eski "süre tutum dilekçesi" zorunluluğu ortadan kalkmıştır.
• Hukuk yargılamasında istinaf başvurusu yaparken istinaf başvurma harcı, karar/ilam harcı (maktu veya nispi) ve istinaf gider avansının yatırılması zorunludur; eksik yatırılırsa mahkemece verilen 1 haftalık kesin sürede tamamlanmaması halinde başvuru yapılmamış sayılır (HMK m. 344). Ceza istinaf başvuruları ise harca tabi değildir.
• Hukuk davalarında istinaf yoluna başvurabilmek için malvarlığı davalarında dava değerinin karar tarihi itibarıyla HMK m. 341/2’deki parasal kesinlik sınırını aşması gerekir (manevi tazminat davalarında miktara bakılmaksızın istinaf yolu açıktır).
• Hukuk yargılamasında istinaf başvurusu (boşanma, babalık, gayrimenkulün aynına ilişkin ilamlar gibi kesinleşmeden icra edilemeyen ilamlar hariç) ilamın icrasını kendiliğinden durdurmaz; icrayı durdurmak için İİK m. 36 uyarınca teminat yatırılarak "tehir-i icra" kararı alınmalıdır.
• Hukuk istinaf aşamasında HMK m. 357 uyarınca karşı dava açılamaz, davaya müdahale talebinde bulunulamaz, davanın ıslahı yapılamaz (bozma sonrası ilk dereceye dönen dosyalar hariç).

Sık Sorulan Sorular

Bu sayfada yer alan taslak şablon ve açıklamalar yalnızca usul hukuku çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut uyuşmazlığın vakıaları, delilleri ve hukuki nitelendirmesi farklı olduğundan, standart şablonların doğrudan kullanılması hak kaybına yol açabilir.