Mesaj yazın

İş ve İdare Hukuku · 4857 s. İşK m. 18-21, Ek m. 3; 7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu m. 3, m. 6

İşe İade ve İşçilik Alacakları Dava Dilekçesi Rehberi (İşK m. 20 / 7036 s. K. m. 3)

4857 s. İşK m. 20 ve 7036 s. Kanun m. 3 uyarınca işe iade davası ile kıdem, ihbar, fazla mesai işçilik alacakları dava dilekçesi hazırlama rehberi ve şablonu.

Yasal Dayanak4857 s. İşK m. 18-21, Ek m. 3; 7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu m. 3, m. 6
Görevli ve Yetkili MerciDavalı işverenin yerleşim yeri veya işin yapıldığı yer İş Mahkemesi (Öncesinde Zorunlu Arabuluculuk)
Kanuni Başvuru / Dava Süresiİşe iadede fesih bildiriminin tebliğinden 1 ay içinde arabulucu ve son tutanaktan 2 hafta içinde dava (İşK m. 20); işçilik alacaklarında 5 yıllık zamanaşımı (İşK Ek m. 3)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

İş sözleşmesinin sona ermesinden kaynaklanan davalar iki ana grupta toplanır: Feshin geçersizliğinin tespitiyle işçinin işine geri dönmesini amaçlayan "İşe İade Davası" (4857 s. İşK m. 18-21) ve kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücretlerinin tahsilini konu alan "İşçilik Alacakları Davası". Her iki dava türünde de 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır.

İşe iade davası açılabilmesi için iş güvencesi şartlarının (işyerinde 30 veya daha fazla işçi çalıştırılması, işçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışması) sağlanması gerekir. İşK m. 20 uyarınca işçi, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir (1) ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak; arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki (2) hafta içinde İş Mahkemesinde dava açmak zorundadır. Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirken en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücretini ve 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatını parasal tutar olarak (parasallaştırarak) belirler.

İşçilik alacakları davasında ise (kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai) zamanaşımı süresi İşK Ek m. 3 uyarınca 5 yıldır. İşçilik alacakları davası, hesaplamaların bilirkişi incelemesini gerektirmesi nedeniyle uygulamada HMK m. 107 uyarınca "belirsiz alacak davası" veya HMK m. 109 uyarınca "kısmi dava" olarak açılmakta ve bilirkişi raporundan sonra talep artırımı/ıslah yapılmaktadır.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

1. Unsur

Yetkili İş Mahkemesi (7036 s. K. m. 6)

İş mahkemelerinde yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer İş Mahkemesidir (İş Mahkemesi olmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi).

2. Unsur

Zorunlu Arabuluculuk Son Tutanağı (7036 s. K. m. 3)

Hem işe iade hem de işçilik alacakları davalarında dava konusu edilen her bir alacak/talep kaleminin arabuluculuk son tutanağında yer alması ve tutanağın dilekçeye eklenmesi şarttır.

3. Unsur

İşe İadede 1 Aylık ve 2 Haftalık Hak Düşürücü Sürelerin Gösterimi (İşK m. 20)

İşe iade dilekçesinde fesih tebliğ tarihi, arabuluculuk başvuru tarihi ve son tutanak tarihi açıkça yazılarak kanuni sürelere uyulduğu gösterilmelidir.

4. Unsur

Hizmet Süresi, Giydirilmiş Brüt Ücret ve Çalışma Düzeni Vakıaları

İşe giriş-çıkış tarihleri, SGK çıkış kodu, çıplak ve giydirilmiş brüt ücret unsurları ile haftalık çalışma saatleri somut olarak açıklanmalıdır.

5. Unsur

Alacak Kalemlerinin Ayrı Ayrı Gösterilmesi ve Faiz Türü

İşçilik alacakları davasında her bir kalem (kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin, UBGT) ayrı ayrı harçlandırılarak yazılmalı; kıdem tazminatı için fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi, diğer işçilik alacakları için en yüksek banka mevduat (veya yasal) faizi talep edilmelidir.

6. Unsur

İşe İade ile Kıdem/İhbar Alacaklarının Ayrı Davalarda Açılması

İşe iade davası iş sözleşmesinin devamını, kıdem/ihbar tazminatı davası ise sona ermesini esas aldığından iki dava tek dilekçede birleştirilmemeli, ayrı açılmalıdır.

Örnek Taslak Şablon Çerçevesi

[İŞİN YAPILDIĞI YER / DAVALI MERKEZİ] NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİNE

DAVACI (İŞÇİ)     : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
ADRES             : [Açık Tebligat Adresi]
VEKİLİ            : [Avukat Adı Soyadı - Adres]

DAVALI (İŞVEREN)  : [Şirket Unvanı] (MERSİS No: [...])
ADRES             : [İşyeri Merkez Adresi]

KONU              : [SEÇENEK A - İŞE İADE İSE:] İşK m. 18-21 uyarınca feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının İŞE İADESİNE, 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ve 4 ila 8 aylık işe başlatmama tazminatının belirlenmesine karar verilmesi talebidir.
                    [SEÇENEK B - İŞÇİLİK ALACAKLARI İSE (Dava Değeri: ... TL):] Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, UBGT ve yıllık izin alacaklarının tahsili talebidir.

AÇIKLAMALAR       :
1. ÇALIŞMA BİLGİLERİ VE ZORUNLU ARABULUCULUK:
   Davacı, davalı işyerinde [GG.AA.YYYY] - [GG.AA.YYYY] tarihleri arasında belirsiz süreli iş sözleşmesiyle [Görevi] olarak çalışmıştır. Son aylık net ücreti [Tutar] TL olup, düzenli yemek ve yol yardımı bulunmaktadır. 7036 s. Kanun m. 3 uyarınca arabuluculuğa başvurulmuş, [GG.AA.YYYY] tarihli ve [Dosya No] sayılı son tutanak ile anlaşma sağlanamamıştır (Ek-1).
2. FESİH VE HUKUKA AYKIRILIK VAKIALARI:
   [İşe İade İse:] Davalı işyerinde 30'dan fazla işçi çalışmakta olup davacının kıdemi 6 aydan fazladır. İş sözleşmesi [GG.AA.YYYY] tarihinde İşK m. 19'a aykırı olarak savunması alınmaksızın ve geçerli bir neden bulunmaksızın feshedilmiştir. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 aylık sürede arabulucuya ve son tutanaktan itibaren 2 haftalık sürede mahkemenize başvurulmuştur.
   [İşçilik Alacakları İse:] Davacının iş sözleşmesi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanacak şekilde sona ermiş olmasına rağmen tazminatları ödenmemiştir. Ayrıca davacı haftanın [Gün] günü [Saat] - [Saat] saatleri arasında çalışarak yaptığı fazla mesailerin, resmi tatil çalışmalarının ve bakiye yıllık izinlerinin karşılığını alamamıştır.

HUKUKİ NEDENLER   : 4857 s. İş Kanunu, 7036 s. İş Mahkemeleri Kanunu, 6100 s. HMK ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER   :
1. Arabuluculuk son tutanağı aslı,
2. İşyeri şahsi sicil dosyası, SGK hizmet dökümü ve işe giriş-çıkış bildirgeleri (Celbi talep olunur),
3. Banka maaş hesabı kayıtları, emsal ücret araştırması,
4. Tanık beyanları, bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
[SEÇENEK A - İŞE İADE:]
1. Davamızın kabulü ile işverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
2. Davacının yasal sürede başvurmasına rağmen işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının 4-8 aylık ücreti tutarında belirlenmesine; kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok 4 aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklarının ödenmesi gerektiğinin tespitine,
[SEÇENEK B - İŞÇİLİK ALACAKLARI:]
1. Fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik; [Tutar] TL kıdem tazminatının fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle; [Tutar] TL ihbar tazminatı, [Tutar] TL fazla mesai, [Tutar] TL UBGT ve [Tutar] TL yıllık izin alacağının temerrüt/dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat / yasal faiziyle davalıdan tahsiline,
Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]

                                                        Davacı (veya Vekili)
                                                            [Adı Soyadı]
                                                               [İmza]

EK: 1- Arabuluculuk Son Tutanağı Aslı
    2- SGK Hizmet Cetveli ve Fesih Bildirimi

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

  • İşe iade davasında 1 aylık arabuluculuk başvuru süresi (fesih bildiriminin tebliğinden itibaren) ve 2 haftalık dava açma süresi (arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren) hak düşürücü sürelerdir; bir gün dahi kaçırılırsa dava reddedilir.
  • İşe iade kararı kesinleştikten sonra işçi, kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren on (10) iş günü içinde işverene işe başlamak için (tercihen noter ihtarnamesiyle) başvuruda bulunmak zorundadır (İşK m. 21/5). İşçi 10 iş günü içinde başvurmazsa işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işçi boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatını alamaz!
  • Alt işveren (taşeron) - asıl işveren ilişkisi bulunan işyerlerinde işe iade davası açılırken arabuluculuk başvurusu hem asıl işverene hem de alt işverene karşı birlikte yapılmalıdır (7036 s. K. m. 3/15).
  • Kıdem tazminatında faiz başlangıcı temerrüt veya dava tarihi değil, doğrudan iş sözleşmesinin feshedildiği tarihtir; diğer işçilik alacaklarında (ihbar, fazla mesai, yıllık izin) ise işveren daha önce noter ihtarnamesiyle temerrüde düşürülmemişse dava (ve ıslah edilen kısım için ıslah) tarihinden itibaren faiz işler.
  • Fazla mesai ve UBGT alacaklarında tanık deliline dayanılıyorsa, tanıkların davacı ile aynı dönemde aynı işyerinde çalışmış kişiler arasından seçilmesi Yargıtay denetiminde ispat gücü açısından kritik önemdedir.

Sık Sorulan Sorular

İşe iade davasını kazandım ancak işveren beni tekrar işe başlatmadı, ne olur?

Kesinleşen işe iade kararının tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işverene başvurduğunuz halde işveren sizi 1 ay içinde işe başlatmazsa; mahkeme ilamında belirlenen 4 aya kadar boşta geçen süre ücretini, 4-8 aylık işe başlatmama tazminatını ve ayrıca (4 aylık süre kıdeme eklenerek hesaplanacak) kıdem ve ihbar tazminatlarınızı ödemekle yükümlü olur.

İşçilik alacakları (kıdem, fazla mesai vb.) davasında zamanaşımı süresi kaç yıldır?

4857 sayılı İş Kanunu Ek Madde 3 uyarınca iş sözleşmesinden kaynaklanan yıllık izin ücreti, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve eşit davranmama tazminatı ile ücret ve fazla mesai alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır.

Kıdem ve ihbar tazminatımı işverenden aldım, yine de işe iade davası açabilir miyim?

Evet. İşverenin fesih sırasında kıdem ve ihbar tazminatını ödemiş olması işçinin süresi içinde işe iade davası açmasına engel değildir. İşçi işe iade davasını kazanır ve işe başlatılırsa, daha önce aldığı kıdem ve ihbar tazminatı boşta geçen süre ücreti alacağından mahsup edilir.

İş mahkemesi kararlarına karşı doğrudan Yargıtay’a temyiz başvurusu yapılabilir mi?

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m. 8 uyarınca işe iade davalarında Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) kararları kesindir, Yargıtay’a temyiz yolu kapalıdır. İşçilik alacakları davalarında ise istinaf kararlarına karşı yalnızca dava değeri temyiz kesinlik sınırını aşıyorsa Yargıtay’a başvurulabilir.

Bu sayfada yer alan taslak şablon ve açıklamalar yalnızca usul hukuku çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut uyuşmazlığın vakıaları, delilleri ve hukuki nitelendirmesi farklı olduğundan, standart şablonların doğrudan kullanılması hak kaybına yol açabilir.

Mesaj yazın