Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Dava Dilekçesi Rehberi (TMK m. 698-699)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası, paylı (müşterek) mülkiyete veya miras ortaklığı gibi elbirliği (iştirak) mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallardaki birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirerek ferdi mülkiyete geçilmesini sağlayan, çift taraflı (davacı ve davalı açısından benzer sonuçlar doğuran) bir davadır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 698 uyarınca, hukuki bir işlem gereğince veya paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması sebebiyle paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü bulunmadıkça paydaşlardan her biri malın paylaşılmasını isteyebilir.

Paylaşma biçimi TMK m. 699’da düzenlenmiştir: Paylaşma, malın aynen bölüşülmesi (taksim) veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirilir. Paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamazsa, paydaşlardan birinin istemi üzerine hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına; eğer mal önemli bir değer kaybına uğramadan bölünemiyorsa açık artırmayla satışına karar verir.

7445 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na eklenen m. 18/B hükmü uyarınca, 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Arabuluculuk son tutanağının aslı veya onaylı örneği dava dilekçesine eklenmeden açılan davalar usulden reddedilir.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

[TAŞINMAZIN BULUNDUĞU YER] NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE

DAVACI            : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
ADRES             : [Açık Tebligat Adresi]
VEKİLİ            : [Avukat Adı Soyadı - Adres]

DAVALILAR         : 1- [Paydaş 1 Adı Soyadı] (T.C.: [...]) - Adres: [...]
                    2- [Paydaş 2 Adı Soyadı] (T.C.: [...]) - Adres: [...]

KONU              : TMK m. 698 ve m. 699 uyarınca paydaş (veya elbirliği) mülkiyetine konu taşınmaz üzerindeki ortaklığın öncelikle aynen taksim, mümkün olmadığı takdirde satış suretiyle giderilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR       :
1. MÜLKİYET DURUMU: Davacı ile davalılar, [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle] Mahallesi, [Ada No] Ada, [Parsel No] Parselde kayıtlı [Taşınmaz Niteliği; örn. arsa / tarla / kargir ev] vasıflı taşınmazda [paylı mülkiyet / mirasbırakan ...'dan intikal eden elbirliği mülkiyeti] halinde ortaktırlar.
2. ZORUNLU ARABULUCULUK SÜRECİ: Taraflar arasında taşınmazın kullanımı ve paylaşımı konusunda uzlaşma sağlanamamıştır. 6325 sayılı Kanun m. 18/B uyarınca dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuş, ancak [GG.AA.YYYY] tarihli ve [Arabuluculuk Dosya No] sayılı son tutanak ile anlaşma sağlanamadığı tespit edilmiştir (Ek-1).
3. PAYLAŞMA TALEBİ: Dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın devamı taraflar açısından ekonomik ve hukuki yarar sağlamamaktadır. TMK m. 699 uyarınca taşınmazın imar mevzuatı ve yüzölçümü itibarıyla önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesi mümkünse aynen taksim (veya kat mülkiyetine çevrilmesi) suretiyle; aynen bölünmesi mümkün değilse genel açık artırma yoluyla satılarak satış bedelinin tapudaki/veraset ilamındaki payları oranında taraflara dağıtılması suretiyle ortaklığın giderilmesini talep ederiz.

HUKUKİ NEDENLER   : 4721 s. TMK m. 698, m. 699; 6100 s. HMK m. 4/1-b, m. 12; 6325 s. K. m. 18/B ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER   :
1. Arabuluculuk son tutanağı aslı / onaylı örneği,
2. Tapu kayıtları ve çap örneği (Tapu Müdürlüğünden celbi talep olunur),
3. Mirasçılık belgesi (Veraset ilamı - elbirliği mülkiyeti varsa),
4. Belediye imar durumu yazısı, keşif ve bilirkişi incelemesi (Fen, inşaat/ziraat bilirkişisi),
5. Her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davamızın kabulü ile [İl] ili, [İlçe] ilçesi, [Mahalle] Mahallesi, [Ada] Ada, [Parsel] Parselde kayıtlı taşınmaz üzerindeki ortaklığın öncelikle AYNEN TAKSİM suretiyle, aynen taksim mümkün olmadığı takdirde açık artırma yoluyla SATIŞ suretiyle GİDERİLMESİNE,
2. Satış bedelinin tapu kaydındaki / mirasçılık belgesindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına,
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin payları oranında taraflara yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]

                                                        Davacı (veya Vekili)
                                                            [Adı Soyadı]
                                                               [İmza]

EK: 1- Arabuluculuk Son Tutanağı Aslı
    2- Tapu Senedi Fotokopisi ve Mirasçılık Belgesi

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren ortaklığın giderilmesi davalarında zorunlu arabuluculuk dava şartıdır (6325 s. K. m. 18/B); arabuluculuk son tutanağı eklenmeden dava açılırsa HMK m. 115 uyarınca dava şartı yokluğundan reddedilir.
• Ortaklığın giderilmesi davalarında kazanan veya kaybeden taraf yoktur; bu nedenle yargılama giderleri ve maktu vekâlet ücreti davayı açan veya kabul/ret eden ayrımı yapılmaksızın tüm paydaşlara tapudaki payları oranında yükletilir.
• Bütün paydaşlar bir araya gelerek oybirliğiyle istemedikçe satışın "sadece paydaşlar arasında" yapılmasına karar verilemez; bir paydaş bile karşı çıkarsa satış herkese açık artırma yoluyla yapılır (TMK m. 699/3).
• Taşınmaz üzerindeki bina veya ağaçların (muhdesatın) kime ait olduğu konusunda paydaşlar arasında uyuşmazlık çıkarsa, Sulh Hukuk Mahkemesi muhdesatın aidiyetinin tespiti davası açmak üzere ilgili paydaşa Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açması için süre verir ve o davayı bekletici mesele yapar.
• Tapu kaydında "aile konutu şerhi" veya intifa hakkı bulunması durumlarında Yargıtay içtihatları uyarınca muvafakat ve yükümlülükle satış şartları ayrıca incelenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Bu sayfada yer alan taslak şablon ve açıklamalar yalnızca usul hukuku çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut uyuşmazlığın vakıaları, delilleri ve hukuki nitelendirmesi farklı olduğundan, standart şablonların doğrudan kullanılması hak kaybına yol açabilir.