Nafaka Artırım ve Uyarlama Dava Dilekçesi Rehberi (TMK m. 176/4, m. 331)

Hukuki Niteliği ve Usul Kuralları

Boşanma kararıyla veya ayrı bir nafaka davasıyla hükmedilen yoksulluk ve iştirak nafakaları, kesin hüküm teşkil etmekle birlikte maddi anlamda değişmez nitelikte değildir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 176/4 ve m. 331 uyarınca; tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde iradın artırılması veya azaltılmasına karar verilebilir.

Enflasyonist ekonomik koşullar nedeniyle paranın alım gücünün düşmesi, müşterek çocuğun büyümesiyle eğitim, sağlık ve bakım giderlerinin artması yahut nafaka yükümlüsünün gelirinde olağanüstü artış/azalış yaşanması nafaka uyarlama davasının temel dayanaklarını oluşturur. Ayrıca hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini (TÜFE artış oranını) karara bağlayabilir (TMK m. 176/5).

Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında TMK m. 177 uyarınca nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Nafaka davaları HMK m. 316/1-ç uyarınca basit yargılama usulüne tabi olduğundan, dilekçelerin teatisi yalnızca dava ve cevap dilekçesinden oluşur; bu nedenle tüm delillerin dava dilekçesiyle birlikte eksiksiz sunulması gerekir.

Dilekçede Bulunması Zorunlu Kanuni Unsurlar

[İL / İLÇE ADI] NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİNE

DAVACI            : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
                    (Kendi adına asaleten, müşterek çocuk [Adı Soyadı]'ya velayeten)
ADRES             : [Açık Tebligat Adresi]
VEKİLİ            : [Avukat Adı Soyadı - Adres]

DAVALI            : [Adı Soyadı] (T.C. Kimlik No: [11 Haneli TCKN])
ADRES             : [Açık Tebligat Adresi]

DAVA DEĞERİ       : [Aylık Artış Talebi x 12] TL (Yıllık artış farkı toplamı)
KONU              : TMK m. 176/4 ve m. 331 uyarınca [İştirak / Yoksulluk] nafakasının artırılması ve gelecek yıllar için TÜFE artış oranı belirlenmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR       :
1. ÖNCEKİ KARAR BİLGİLERİ: Taraflar, [Mahkeme Adı] Mahkemesinin [YYYY/Esas No] E., [YYYY/Karar No] K. sayılı ve [GG.AA.YYYY] tarihinde kesinleşen ilamı ile boşanmışlardır. Söz konusu ilamla müşterek çocuk [Adı Soyadı]'nın velayeti davacıya verilmiş ve çocuk lehine aylık [Eski Tutar] TL iştirak nafakasına [veya davacı lehine yoksulluk nafakasına] hükmedilmiştir.
2. EKONOMİK KOŞULLARIN VE İHTİYAÇLARIN DEĞİŞMESİ:
   a) Boşanma kararının verildiği tarihten bu yana [Süre] yıl geçmiş, ülkedeki enflasyon ve yaşam maliyetlerindeki artış nedeniyle hükmedilen [Eski Tutar] TL nafaka alım gücünü tamamen yitirmiştir.
   b) Karar tarihinde [Yaş] yaşında olan müşterek çocuk, bugün itibarıyla [Okul/Sınıf Bilgisi] öğrencisi olup servis, kırtasiye, beslenme, giyim ve sağlık giderleri katlanarak artmıştır.
   c) Buna karşılık davalının gelir durumunda önemli bir artış meydana gelmiş olup, davalı [Meslek/Gelir Bilgisi] olarak çalışmaktadır.
3. TALEP: TMK m. 176/4 ve m. 331 uyarınca hakkaniyet ilkesi ve çocuğun üstün yararı gözetilerek mevcut aylık [Eski Tutar] TL iştirak nafakasının dava tarihinden itibaren aylık [Artış Miktarı] TL artırılarak toplam aylık [Yeni Toplam Tutar] TL'ye çıkarılmasına ve sonraki yıllarda TÜİK 12 aylık ortalama TÜFE oranında artırılmasına karar verilmesini talep etme zorunluluğu doğmuştur.

HUKUKİ NEDENLER   : 4721 s. TMK m. 176/4, m. 177, m. 328, m. 331; 6100 s. HMK m. 316 ve ilgili mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER   :
1. [Mahkeme Adı] [YYYY/E.] E., [YYYY/K.] K. sayılı boşanma dosyası (Celbi talep olunur),
2. Tarafların sosyal ve ekonomik durum (SED) araştırması, SGK, tapu, araç ve banka kayıtları,
3. Eğitim, kira, sağlık ve bakım harcamalarına ilişkin fatura ve dekontlar,
4. TÜİK enflasyon verileri, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.

SONUÇ VE İSTEM    : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Davamızın kabulü ile aylık [Eski Tutar] TL olan iştirak [veya yoksulluk] nafakasının dava tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aylık [Artış Miktarı] TL artırılarak aylık toplam [Yeni Toplam Tutar] TL'ye ÇIKARILMASINA,
2. Hükmedilecek nafakanın her yıl TÜİK tarafından açıklanan on iki aylık ortalama TÜFE oranında artırılmasına,
3. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim. [GG.AA.YYYY]

                                                        Davacı (veya Vekili)
                                                            [Adı Soyadı]
                                                               [İmza]

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

• Nafaka artırım davalarında hükmedilen yeni nafaka tutarı kural olarak dava tarihinden itibaren geçerli olur; geçmişe dönük nafaka artırımı talep edilemez.
• Anlaşmalı boşanmada yoksulluk nafakasından açıkça feragat edilmişse sonradan yoksulluk nafakası bağlanması için dava açılamaz; ancak iştirak nafakası çocuğun hakkı olduğundan anlaşmalı boşanmada istenmemiş olsa bile sonradan her zaman talep edilebilir.
• Önceki ilamda zaten TÜFE artış hükmü varsa, sadece enflasyon oranında artış için dava açmakta hukuki yarar yoktur; ancak çocuğun ihtiyaçlarının olağanüstü artması veya TÜFE artışının hakkaniyete göre çok yetersiz kalması halinde uyarlama davası açılabilir.
• Basit yargılama usulüne (HMK m. 316) tabi olduğundan replik ve düplik (cevaba cevap ve ikinci cevap) aşaması yoktur; tüm deliller dava dilekçesinde gösterilmelidir.
• İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla (18 yaşını doldurmasıyla) kendiliğinden sona erer (TMK m. 328/1); ergin çocuğun eğitimi devam ediyorsa bizzat çocuk tarafından yardım nafakası (TMK m. 328/2, m. 364) davası açılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Bu sayfada yer alan taslak şablon ve açıklamalar yalnızca usul hukuku çerçevesinde genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut uyuşmazlığın vakıaları, delilleri ve hukuki nitelendirmesi farklı olduğundan, standart şablonların doğrudan kullanılması hak kaybına yol açabilir.