Kısmi Davada Islah İle Artırılan Miktar İçin Faize Hükmedilmesi — Yargıtay İBK 2017/8 E., 2019/3 K.

Uyuşmazlık Konusu ve Hukuki Sorun

Bir miktar para alacağının faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesinin talep edildiği kısmi davada, dava konusu miktarın kısmi ıslahla faiz talebi belirtilmeksizin artırılması halinde, artırılan miktar bakımından dava dilekçesindeki faiz talebine bağlı olarak faize hükmedilip hükmedilemeyeceği hususudur.

Yüksek Mahkemenin Hukuki Değerlendirmesi ve Gerekçesi

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 24.05.2019 tarihli ve 2017/8 E., 2019/3 K. sayılı kararında, kısmi ıslahın hukuki mahiyetini incelemiştir. Kısmi ıslah, açılmış olan davadan bağımsız yeni bir dava olmayıp, mevcut dava dilekçesindeki talep sonucunun miktar yönünden genişletilmesini sağlayan bir usul işlemidir.

Davacı, asıl dava dilekçesinde alacağın faiziyle birlikte tahsilini talep etmekle, alacağın tamamı (hem dava edilen kısım hem de saklı tutulan bakiye kısım) bakımından faiz iradesini ortaya koymuştur. Islah dilekçesinde yalnızca artırılan asıl alacak tutarının yazılması ve faiz kelimesinin tekrar edilmemesi, davacının faiz talebinden zımnen vazgeçtiği şeklinde yorumlanamaz.

Aksi yöndeki şekilci yaklaşımın Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan hak arama özgürlüğüne ve HMK m. 30'daki usul ekonomisi ilkesine aykırı düşeceğini belirten Kurul; dava dilekçesinde faiz talep edilmiş olması şartıyla, ıslah dilekçesinde ayrıca faiz ibaresine yer verilmese dahi ıslahla artırılan kısım için de faize hükmedilmesi gerektiğine karar vermiştir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Somut İlkeler

• Asıl dava dilekçesinde alacağın faiziyle birlikte tahsili istenmişse, kısmi ıslah dilekçesinde faizden söz edilmemiş olsa bile mahkemece artırılan tutar üzerinden de faize hükmedilir.
• Bu kuralın uygulanabilmesi için ilk dava dilekçesinde geçerli bir faiz talebinin bulunması şarttır; şayet ilk dava dilekçesinde hiç faiz istenmemişse ve ıslah dilekçesinde de faiz talep edilmemişse HMK m. 26 (taleple bağlılık ilkesi) gereğince faize karar verilemez.
• Kısmi davada ıslahla artırılan miktar için faiz başlangıç tarihi; borçlu daha önce temerrüde düşürülmüşse veya haksız fiil söz konusu ise temerrüt/olay tarihinden, aksi halde ıslah tarihinden itibaren işletilir.
• Belirsiz alacak davasında (HMK m. 107) yapılan talep artırım işlemlerinde de dava dilekçesindeki faiz talebi artırılan kısım yönünden geçerliliğini korur.

Bu sayfadaki yüksek mahkeme karar incelemesi genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre hukuki değerlendirme farklılık gösterebilir.