Araç Değer Kaybı Hesaplayıcı
Hesaplama Yöntemi ve Hukuki Çerçeve
Trafik kazası sonucu hasar gören ve onarılan bir aracın, eksiksiz şekilde tamir edilmiş olsa dahi TRAMER (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) kayıtlarına işlenen hasar geçmişi ve değişen/boyanan parçaları nedeniyle kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değerine göre uğradığı ekonomik değer düşüşüne "araç değer kaybı" denir.
Anayasa Mahkemesinin 2918 sayılı KTK m. 90’daki genel şartlar atfını iptal eden kararları ve Yargıtay 4. (eski 17.) Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları uyarınca araç değer kaybı hesabında 6098 sayılı TBK m. 49-51 kapsamındaki "gerçek zarar ilkesi" esas alınır: Aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa değeri arasındaki fark, karşı tarafın kusur oranıyla çarpılarak tazmin edilir.
Araç değer kaybı zorunlu trafik sigortası (ZMSS) teminat kapsamında olduğundan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılarak Sigorta Tahkim Komisyonundan veya Asliye Ticaret Mahkemesinden talep edilir. Buna karşılık aracın serviste onarımda kaldığı makul süre boyunca oluşan "ikame araç (araçtan mahrumiyet / kazanç kaybı) bedeli" zorunlu trafik sigortası kapsamı dışında olup, doğrudan kusurlu araç sürücüsü ve işleteninden Asliye Hukuk (veya tacirse Asliye Ticaret) Mahkemesinde talep edilir.
Formül ve Yasal Parametreler
Gerçek Değer Kaybı İlkesi (Yargıtay 4. HD)
(Kaza Öncesi Hasarsız 2. El Piyasa Rayiç Değeri − Onarım Sonrası 2. El Piyasa Değeri) × Karşı Taraf Kusur Oranı.
İkame Araç (Araç Mahrumiyet) Bedeli
Makul Onarım Süresi (Gün) × Emsal Günlük Araç Kiralama Bedeli × Karşı Taraf Kusur Oranı.
Zamanaşımı Süresi (KTK m. 109)
Zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde kaza gününden itibaren 10 yıl (Yaralanmalı kazada 8 yıl).
Sıkça Sorulan Sorular
165.000 km üzerindeki araçlar değer kaybı alabilir mi?
Evet. Geçmişte Genel Şartlar ekinde yer alan 165.000 km sınırı Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararları sonrasında kaldırılmıştır; aracın kilometresi ne olursa olsun daha önce aynı parçadan ağır hasarı bulunmuyorsa gerçek zarar ilkesine göre değer kaybı talep edilebilir.
Plastik tampon, cam veya far değişimi değer kaybı doğurur mu?
Yargıtay ve Sigorta Tahkim Komisyonu bilirkişi uygulamalarında; vidalı/sökülüp takılabilir nitelikteki plastik tampon, cam, far ve silecek gibi parçaların tek başına değişimi kural olarak değer kaybı doğurmaz; ancak kaporta aksamı (kaput, çamurluk, kapı, tavan, bagaj kapağı, şasi/podye) boyama veya değişim işlemleri doğrudan değer kaybı oluşturur.