Denizli’nin batı ve kuzeybatı aksında yer alan, tekstil dokumacılığı, jeotermal enerji, tarım ve sanayi faaliyetlerinin yoğun olduğu Sarayköy, Babadağ, Buldan ve Güney ilçelerinde adli yargı hizmetleri; Sarayköy Adliyesi ve Buldan Adliyesi tarafından yürütülmektedir. HSK yargı çevresi kararları uyarınca Babadağ ilçesi adli yönden Sarayköy Adliyesine, Güney ilçesi ise Buldan Adliyesine bağlıdır.
Denizli Ağır Ceza Merkezine bağlı mülhakat adliyeleri olan Sarayköy ve Buldan Adliyelerinde; Cumhuriyet Başsavcılığı, Asliye Hukuk Mahkemesi, Sulh Hukuk Mahkemesi, Asliye Ceza Mahkemesi, Sulh Ceza Hâkimliği ve İcra Müdürlüğü faaliyet göstermektedir. Müstakil ihtisas mahkemesi bulunmayan alanlarda (İş, Aile, Asliye Ticaret, Tüketici, Kadastro) ilgili ilçenin Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatla görev yapar.
Bu rehberde; Sarayköy (Babadağ dahil) ve Buldan (Güney dahil) adliyelerinin görev ve yetki kuralları, tekstil ve enerji sektörlerindeki iş hukuku ve işçilik alacağı davaları, jeotermal ve enerji kamulaştırmaları ile aile, miras ve ceza yargılaması süreçleri açıklanmaktadır.
Sarayköy (Babadağ) ve Buldan (Güney) Yargı Çevreleri ve Mahkemeler
Sarayköy ilçesi ile adli yönden ona bağlı olan Babadağ ilçesindeki hukuk davaları, icra takipleri ve ceza soruşturmaları Sarayköy Adliyesinde görülür. Benzer şekilde Buldan ilçesi ile adli yönden Buldan’a bağlı bulunan Güney ilçesindeki tüm ilk derece adli yargı işleri Buldan Adliyesi bünyesinde yürütülür.
6100 sayılı HMK uyarınca genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesidir (HMK m. 6). Ancak taşınmazın aynına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi (HMK m. 12) kesin yetkili olup, iş davalarında ise işin yapıldığı yer mahkemesi de (7036 s.K. m. 6) yetkilidir.
- Sarayköy Adliyesi: Sarayköy ve Babadağ ilçelerindeki Asliye Hukuk, Sulh Hukuk, Asliye Ceza, Sulh Ceza ve İcra Müdürlüğü işlemlerine bakar.
- Buldan Adliyesi: Buldan ve Güney ilçelerindeki Asliye Hukuk, Sulh Hukuk, Asliye Ceza, Sulh Ceza ve İcra Müdürlüğü işlemlerine bakar.
- Özel Mahkeme Sıfatı: Her iki adliyede de boşanma, iş, ticaret ve tüketici davaları Asliye Hukuk Mahkemesince ilgili özel mahkeme sıfatıyla karara bağlanır.
Tekstil, Sanayi ve Tarım İşletmelerinde İş Hukuku Davaları
Sarayköy, Babadağ ve Buldan ilçeleri geleneksel ve endüstriyel tekstil üretiminin, dokuma atölyelerinin, jeotermal sera/enerji tesislerinin ve tarımsal işletmelerin merkezi konumundadır. Bu işyerlerinde çalışan işçilerin kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin, hafta tatili, sigortasız çalıştırma (hizmet tespiti) ve iş kazası tazminatı talepleri, "İş Mahkemesi sıfatıyla" Sarayköy veya Buldan Asliye Hukuk Mahkemesinde görülür.
İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce 7036 sayılı Kanun m. 3 uyarınca zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılması şarttır. İş kazası tazminat davaları ve SGK hizmet tespiti davaları ise zorunlu arabuluculuğa tabi olmayıp doğrudan mahkemede açılabilir.
- Hizmet Tespiti (5510 s.K. m. 86/9): Dokuma atölyelerinde veya tarım/sanayi işletmelerinde sigortasız çalıştırılan işçilerin, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde açabileceği sigortalılık tespiti davası.
- Kıdem ve Fazla Mesai İspatı: Bordrolar, banka kayıtları, SGK hizmet dökümü, emsal ücret araştırması ve aynı dönemde çalışmış işyeri tanıklarının beyanları.
- İş Kazası Bildirimi ve Tazminat: İş kazası geçiren işçinin geçici/sürekli iş göremezlik maddi ve manevi tazminat talepleri.
Gayrimenkul, Jeotermal Kamulaştırma, Miras ve Ceza Süreçleri
Sarayköy ve çevresinde jeotermal enerji santralleri, boru hatları ve enerji nakil hatları nedeniyle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında yürütülen acele kamulaştırma (m. 27) ve kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil (m. 10) davaları ile kamulaştırmasız el atma davaları Sarayköy Asliye Hukuk Mahkemesinin önemli görev alanlarındandır. Buldan ve Güney’de ise bağ, bahçe, tarım arazileri ve kentsel/kırsal taşınmazların miras paylaşımı ve ortaklığın giderilmesi davaları yoğunluk gösterir.
Ceza hukuku alanında Sarayköy, Babadağ, Buldan ve Güney’de işlenen suçların soruşturması ilgili ilçe Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülür; Ağır Ceza Mahkemesinin görev alanına giren suçlarda ise iddianame Denizli Ağır Ceza Mahkemesine sunulur.
- Kamulaştırma Bedel Tespiti: Ziraat ve gayrimenkul değerleme bilirkişileri marifetiyle arazinin sulu/kuru tarım niteliği, ürün deseni ve konumu dikkate alınarak gerçek bedelin hesaplanması.
- Ortaklığın Giderilmesi ve Kira: Dava şartı arabuluculuk sonrasında Sulh Hukuk Mahkemesinde görülen izale-i şuyu ve kira tahliye/tespit davaları.
- Kanun Yolları: Sarayköy ve Buldan mahkemelerinin kararlarına karşı 2 hafta içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Babadağ ve Güney ilçelerindeki davalara hangi adliyeler bakmaktadır?
HSK yargı çevresi düzenlemesi uyarınca Babadağ ilçesi adli yönden Sarayköy Adliyesine, Güney ilçesi ise Buldan Adliyesine bağlıdır. Dolayısıyla Babadağ’daki uyuşmazlıklar Sarayköy Adliyesinde, Güney’deki uyuşmazlıklar ise Buldan Adliyesinde görülür.
Sarayköy’deki bir tarladan jeotermal boru hattı veya enerji hattı geçirilmesi halinde ne yapılabilir?
İdare veya ilgili şirket tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca mülkiyet veya irtifak kamulaştırması yapılıyorsa, Sarayköy Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen bedel tespiti ve tescil davasında taşınmazın gerçek değerinin ve değer düşüklüğü oranının bilirkişi raporuyla doğru hesaplanması takip edilmelidir. Eğer kamulaştırma kararı olmaksızın fiilen boru veya direk dikilmişse "kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat" ve ecrimisil davası açılabilir.
Buldan veya Babadağ’da sigortasız çalıştırılan bir dokuma işçisi geriye dönük haklarını nasıl arayabilir?
Sigortasız çalıştırılan işçi, işten ayrıldığı yılın sonundan itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre içinde işverene karşı (SGK’ya re’sen ihbar edilmek üzere) İş Mahkemesi sıfatıyla ilgili Asliye Hukuk Mahkemesinde "hizmet tespiti davası" açabilir; ayrıca zorunlu arabuluculuk başvurusunu tamamlayarak kıdem tazminatı ve fazla mesai gibi işçilik alacaklarını talep edebilir.
Sarayköy veya Buldan İcra Müdürlüğünden gelen ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?
İlamsız icra takiplerinde (Örnek No: 7) borca ve faize itiraz süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün; kambiyo senetlerine (çek, bono) özgü haciz yoluyla takiplerde (Örnek No: 10) ise İcra Hukuk Mahkemesine başvuru süresi 5 gündür.
İlgili Mevzuat, İçtihat ve Hesaplama Rehberleri
İlgili Temel Kanunlar
Emsal Yüksek Mahkeme Kararları
Bu sayfa Denizli Adliyesi mahkeme teşkilatı ve yürürlükteki mevzuat hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki görüş niteliği taşımaz.