Denizli’nin yüzölçümü ve nüfus bakımından en büyük ilçelerinden biri olan Çivril’de adli yargı hizmetleri Çivril Adliyesi bünyesinde sunulmaktadır. Denizli Ağır Ceza Merkezine bağlı mülhakat adliyesi olarak faaliyet gösteren Çivril Adliyesi; Çivril ilçe merkezi ve bağlı tüm mahallelerdeki (Irgıllı, Gürpınar, Kıralan, Çıtak, Emirhisar, Özdemirci, Gümüşsu vb.) hukuki ve cezai uyuşmazlıklarda yetkili yargı merciidir.
Çivril Adliyesi teşkilatında Çivril Cumhuriyet Başsavcılığı, Asliye Hukuk Mahkemesi, Sulh Hukuk Mahkemesi, Asliye Ceza Mahkemesi, Sulh Ceza Hâkimliği ve Çivril İcra Müdürlüğü yer almaktadır. Müstakil ihtisas mahkemesi kurulmamış olan alanlarda (Aile, İş, Asliye Ticaret, Tüketici ve Kadastro) Çivril Asliye Hukuk Mahkemesi ilgili özel mahkeme sıfatıyla yargılama yapmaktadır.
Bu rehberde; Çivril Adliyesi mahkemelerinin görev alanları, Çivril Ovası’ndaki tarımsal taşınmazların miras yoluyla intikali ve ortaklığın giderilmesi süreçleri, yurt dışında yaşayan Çivrilli vatandaşların taraf olduğu davalar ile ceza soruşturması usulleri ele alınmaktadır.
Çivril Adliyesi Yargı Teşkilatı ve Görevli Mahkemeler
Çivril Adliyesinde hukuk davaları Asliye Hukuk ve Sulh Hukuk Mahkemeleri arasında 6100 sayılı HMK kurallarına göre paylaştırılmıştır. Çivril’de ikamet eden tarafların boşanma, velayet, nafaka ve mal rejimi davaları "Aile Mahkemesi sıfatıyla"; işçi-işveren uyuşmazlıkları "İş Mahkemesi sıfatıyla"; ticari senet, kooperatif ve alım-satım uyuşmazlıkları ise "Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla" Çivril Asliye Hukuk Mahkemesinde karara bağlanır.
Ceza yargılamasında ise Çivril İlçe Emniyet Müdürlüğü ve İlçe Jandarma Komutanlığı sorumluluk bölgelerinde işlenen suçların soruşturması Çivril Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülür. Asliye Ceza Mahkemesinin görev alanına giren suçların kovuşturması Çivril Asliye Ceza Mahkemesinde yapılırken, Ağır Ceza Mahkemesi görevine giren ağır suçlar Denizli Ağır Ceza Mahkemesinde görülür.
- Çivril Sulh Hukuk Mahkemesi: Mirasçılık belgesi, vasiyetnamenin açılması, mirasın gerçek reddi, vesayet/vasi tayini, ortaklığın giderilmesi ve kira tahliye/tespit davaları.
- Çivril Asliye Hukuk Mahkemesi: Tapu iptal ve tescil, el atmanın önlenmesi, kamulaştırma, tazminat ve nüfus kayıt düzeltim davaları ile özel mahkeme sıfatıyla görülen davalar.
- Çivril İcra Müdürlüğü: Çivril yargı çevresindeki borçlular hakkında başlatılan ilamlı, ilamsız ve kambiyo senetlerine (çek, bono) dayalı icra takipleri.
Çivril’de Miras, Ortaklığın Giderilmesi ve Tarım Arazileri Hukuku
Meyvecilik, ayçiçeği, hububat tarımı ve tarıma dayalı ticaretin gelişmiş olduğu Çivril’de, mirasbırakanın vefatı sonrası sulu ve kuru tarım arazilerinin paylaşımı en sık karşılaşılan hukuki konuların başında gelir. HMK m. 11 ve m. 12 uyarınca mirasbırakanın son yerleşim yeri Çivril ise terekeye ilişkin davalar ve Çivril sınırları içindeki taşınmazların aynına ilişkin davalar kesin yetki kuralı gereği Çivril mahkemelerinde açılır.
Özellikle Avrupa ülkelerinde (Almanya, Fransa, İsviçre, Hollanda, Avusturya vb.) ikamet eden çok sayıda Çivrilli vatandaşın mirasçı olarak yer aldığı ortaklığın giderilmesi ve tapu iptal davalarında, yurt dışı tebligat süreçlerinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve uluslararası sözleşmelere uygun yürütülmesi veya Türkiye’deki bir avukata konsolosluk/apostil yoluyla vekâletname verilmesi yargılamanın hızlanması açısından önem taşır.
- Zorunlu Arabuluculuk: Çivril’deki taşınmazların ortaklığının giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılmadan önce 6325 sayılı Kanun m. 18/B uyarınca arabulucuya başvurulması dava şartıdır.
- Muhdesatın Aidiyeti: Miras kalan arsa veya tarla üzerinde mirasçılardan biri tarafından dikilen meyve ağaçları veya yapılan binalar (muhdesat) konusunda çekişme varsa, Çivril Asliye Hukuk Mahkemesinde muhdesatın aidiyetinin tespiti davası açılır.
- 5403 Sayılı Kanun Uygulaması: Bölünemez büyüklükteki tarım arazilerinde mirasçılar anlaşamazsa, arazi mahkemece ehil mirasçıya tarımsal gelir değeri üzerinden özgülenir veya satış yoluyla ortaklık giderilir.
Aile, İş ve İcra Hukuku Süreçleri
Çivril’de açılacak çekişmeli ve anlaşmalı boşanma davalarında Çivril Asliye Hukuk Mahkemesi (Aile Mahkemesi sıfatıyla) görevlidir. Yurt dışında alınan yabancı mahkeme boşanma kararlarının Türkiye’de nüfusa tescil edilebilmesi (eğer taraflar birlikte başvurup idari tescil şartlarını sağlayamıyorsa) için açılacak tanıma ve tenfiz davaları da Çivril’de ikamet eden veya Türkiye’de son yerleşim yeri Çivril olan kişiler bakımından burada açılabilir.
Tarımsal ürün alım-satımı, soğuk hava deposu işletmeciliği ve ticari ilişkilerden kaynaklanan bono (senet) ve çek alacaklarının tahsili için Çivril İcra Müdürlüğünde takip başlatılır; takibe yapılan itirazlar ve şikâyetler ise İcra Hukuk/Ceza Mahkemesi sıfatıyla ilgili Çivril mahkemesince incelenir.
- Mirasın Reddi Süresi: Borca batık mirasbırakanın mirasçıları, vefatı öğrendikleri tarihten itibaren 3 ay içinde Çivril Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak mirası kayıtsız şartsız reddedebilirler (TMK m. 606).
- İşçilik Alacakları: Çivril’deki fabrika, tarım işletmesi ve işyerlerinde çalışan işçilerin alacak davalarında dava öncesi arabuluculuk başvurusu zorunludur.
- İstinaf İncelemesi: Çivril mahkemelerinin nihai kararlarına karşı tebliğden itibaren 2 hafta içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yoluna başvurulabilir.
Sık Sorulan Sorular
Yurt dışında yaşayan mirasçılar Çivril’deki miras paylaşımı davasını Türkiye’ye gelmeden yürütebilir mi?
Evet. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları bulundukları ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Başkonsolosluğundan (yabancı ülke vatandaşları ise o ülke noterinden düzenletip Apostil şerhi vurdurarak) Türkiye’deki bir avukata vekâletname gönderebilirler. Vekil aracılığıyla takip edilen arabuluculuk, veraset ilamı, tapu intikali ve ortaklığın giderilmesi davalarında mirasçının bizzat Türkiye’ye gelmesine gerek kalmaz.
Çivril’de bulunan bir tarla veya ev için Denizli Merkez Adliyesinde dava açılabilir mi?
Hayır. 6100 sayılı HMK m. 12 uyarınca taşınmazın aynına (mülkiyetine, tapu iptaline, ortaklığının giderilmesine veya el atmanın önlenmesine) ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Taşınmaz Çivril sınırları içindeyse davanın Çivril Adliyesinde açılması zorunludur; aksi halde yetkisizlik kararı verilir.
Çivril Adliyesinde Aile Mahkemesi var mıdır, boşanma davasına hangi mahkeme bakar?
Çivril Adliyesinde müstakil bir Aile Mahkemesi bulunmadığından, 4787 sayılı Kanun m. 2/2 uyarınca boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarına "Aile Mahkemesi sıfatıyla" Çivril Asliye Hukuk Mahkemesi bakmaktadır.
Vefat eden kişinin borçları nedeniyle Çivril’de reddi miras nasıl yapılır?
Yasal mirasçılar, mirasbırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten itibaren 3 aylık hak düşürücü süre içinde Çivril Sulh Hukuk Mahkemesine yazılı veya sözlü beyanda bulunarak mirası kayıtsız ve şartsız reddedebilirler (gerçek red). 3 aylık süre kaçırılmış olsa dahi mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse her zaman Çivril Asliye Hukuk Mahkemesinde "mirasın hükmen reddi" davası açılabilir (TMK m. 605/2).
İlgili Mevzuat, İçtihat ve Hesaplama Rehberleri
İlgili Temel Kanunlar
Emsal Yüksek Mahkeme Kararları
Bu sayfa Denizli Adliyesi mahkeme teşkilatı ve yürürlükteki mevzuat hakkında genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlıklar için hukuki görüş niteliği taşımaz.