Konsolosluktan ve Yabancı Noterden Türkiye’deki Avukata Vekâletname Verme

Yurt Dışından Türkiye'deki Avukata Vekâletname Nasıl Verilir?

Yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşları, Mavi Kart sahipleri veya yabancı ülke vatandaşları, Türkiye'deki dava, icra takibi, tapu devri, miras intikali veya nüfus işlemlerini yürütmek üzere Türkiye'ye gelmelerine gerek kalmaksızın bir avukatı vekil tayin edebilirler. 1512 sayılı Noterlik Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi çerçevesinde yurt dışından vekâletname çıkarmanın iki temel hukuki yolu bulunmaktadır:

• Birinci Yol: Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçilikleri veya Başkonsoloslukları bünyesindeki Noterlik Servisleri aracılığıyla doğrudan Türkçe vekâletname düzenlenmesi.
• İkinci Yol: Bulunulan yabancı ülkenin yerel noteri (Notary Public / Notar) huzurunda vekâletname düzenlenip, üzerine Apostil şerhi alınması ve belgenin Türkçe yeminli tercümesinin onaylatılması.

1. Yol: Türk Başkonsolosluğu / Büyükelçiliği Üzerinden Vekâletname Düzenlenmesi

1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 191. maddesi uyarınca yabancı memleketlerde noterlik görevleri Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları tarafından yerine getirilir. Türk vatandaşları ve Mavi Kart sahipleri için en pratik yöntem budur; çünkü belge doğrudan Türkçe düzenlenir, apostil veya tercüme gerektirmez.

• Randevu Alınması: İşlem öncesinde Dışişleri Bakanlığı'nın konsolosluk.gov.tr (e-Konsolosluk) portalı üzerinden ilgili Başkonsolosluğun Noterlik Servisi'nden randevu alınır.
• Gerekli Belgeler: Geçerli T.C. Kimlik Kartı veya Pasaport (ya da Mavi Kart), vekil tayin edilecek avukatın adı, soyadı, bağlı olduğu baro, T.C. kimlik numarası ve büro adresi, ayrıca özel yetki gerektiren işlemlerde (boşanma, tapu satışı vb.) 2 adet son 6 ay içinde çekilmiş biyometrik fotoğraf.
• Teslim ve Türkiye'de Kullanım: Konsoloslukta imzalanan vekâletnamenin aslı posta/kargo yoluyla Türkiye'deki avukata gönderilebilir. Ayrıca konsolosluk tarafından Türkiye Noterler Birliği (TNBBS) sistemine kaydedilen vekâletnamelerin onaylı örneği, paylaşım numarası ve tarihi bildirilmek suretiyle Türkiye'deki herhangi bir noterlikten de çıkarılabilir.

2. Yol: Yabancı Ülke Noteri ve Apostil Şerhi İle Vekâletname Düzenlenmesi

Bulunduğu şehirde Türk konsolosluğu bulunmayanlar, konsolosluk randevusu beklemek istemeyenler veya Türkçe bilmeyen yabancı ülke vatandaşları, yaşadıkları ülkenin yerel noterinde vekâletname düzenletebilirler. Bu yöntemin aşamaları şunlardır:

• Vekâlet Metninin Hazırlanması: Türkiye'deki avukat tarafından yapılacak işlemin niteliğine uygun (örneğin HMK m. 74'teki özel yetkileri veya tapu satış bilgilerini içeren) iki dilli (hem o ülkenin dili hem Türkçe) veya yerel dilde vekâletname taslağı hazırlanır.
• Yerel Noter Onayı: Vekâlet veren kişi, kimliği veya pasaportu ile yerel notere giderek belgeyi imzalar. Boşanma ve taşınmaz satışı işlemlerinde belge üzerine vekil edenin fotoğrafı yapıştırılmalı ve noter mührü fotoğrafın üzerinden geçecek şekilde basılmalıdır.
• Apostil Şerhi Alınması: Yerel noterin imzası ve mührü, o ülkedeki yetkili makam (örneğin ABD'de Eyalet Sekreterliği - Secretary of State, Almanya'da Eyalet Mahkemesi Başkanlığı - Landgerichtspräsident) tarafından Lahey Sözleşmesi uyarınca Apostil ile tasdik edilir.
• Türkçe Tercüme ve Noter Tasdiki: Apostilli vekâletname aslı Türkiye'ye kargo ile gönderilir. Türkiye'de yeminli tercüman tarafından (apostil şerhi dahil) Türkçeye çevrilir ve Türk noteri tarafından onaylanarak resmiyet kazanır.

Fotoğraflı ve Düzenleme Şeklinde Vekâletname Zorunluluğu Olan İşlemler

Her hukuki işlem standart bir genel dava vekâletnamesi ile yapılamaz. 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 89. ve 93. maddeleri ile Tapu Sicili Tüzüğü uyarınca aşağıdaki işlemlerde özel şekil şartlarına uyulması zorunludur:

• Boşanma ve Tanıma-Tenfiz Davaları: Vekâletnamede mutlaka vekil edenin fotoğrafı bulunmalı ve "boşanma davası açmaya/takip etmeye" veya "yabancı mahkeme boşanma kararının tanınması ve tenfizi davası açmaya" ilişkin açık özel yetki yer almalıdır.
• Tapu (Taşınmaz) Satışı ve İntikal İşlemleri: Taşınmaz satış vekâletnamelerinin "düzenleme şeklinde" yapılması, vekil edenin fotoğrafını taşıması ve kimlik bilgilerini eksiksiz içermesi şarttır.

Sık Sorulan Sorular

Türkçe bilmeyen bir Türk vatandaşı veya yabancı konsoloslukta nasıl vekâlet verir?

1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 74 uyarınca ilgilinin Türkçe bilmemesi halinde işlem ancak konsoloslukta kaydı bulunan bir yeminli tercüman huzurunda yapılabilir. Tercüman da vekâletname tutanağını imzalar. Bu durumda yabancı ülke noterinde kendi dilinde vekâlet verip apostil almak çoğu zaman daha kolay bir alternatif olmaktadır.

Vekâletnameyi taratıp e-posta veya fotoğraf olarak göndersem dava açılabilir mi?

Dava hazırlıkları ve dilekçe yazımı için vekâletnamenin görüntüsü yeterli olsa da, mahkemeye, icra dairesine veya tapu müdürlüğüne sunulabilmesi için konsoloslukta düzenlenen vekâletnamenin aslının (veya TNBBS üzerinden Türkiye'deki noterden alınan onaylı örneğinin) ya da yabancı noterde düzenlenen apostilli vekâletnamenin ıslak imzalı aslının Türkiye'ye ulaşması gerekir.

Mavi Kart sahipleri Türk Başkonsolosluğunda vekâletname düzenletebilir mi?

Evet. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 28. maddesi uyarınca doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden Mavi Kart sahipleri, Türk Başkonsolosluklarında Mavi Kartları ve geçerli kimlik/pasaportları ile doğrudan Türkçe vekâletname düzenletebilirler.