KADASTRO TESPİTİNE İTİRAZ

Kadastro çalışmaları, taşınmaz malların sınırlarını arazi ve harita üzerinde belirterek hukuki durumlarını tespit etmek ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun öngördüğü tapu sicilini kurmak amacıyla yürütülür. 3402 sayılı Kadastro Kanunu çerçevesinde yapılan bu tespitler sırasında mülkiyet hakkı, sınır hatları veya yüzölçümü bakımından hatalı tutanaklar düzenlenebilmektedir. Hak kaybına uğradığını düşünen ilgililerin kanunda öngörülen kesin süreler içinde itiraz ve dava yollarına başvurması gerekir.

Kadastro Tespiti ve Komisyon İncelemesi (3402 s. Kanun m. 10-11)

Kadastro teknisyenleri tarafından arazide yapılan sınırlandırma ve tespit çalışmaları tutanağa bağlanır. Teknisyenlerce tutanağın düzenlenmesinden komisyon incelemesine kadar geçen sürede veya askı ilanı aşamasından önce yapılan itirazlar Kadastro Komisyonu tarafından incelenir. Ancak uygulamada en kritik aşama, tutanakların askı ilanına çıkarılması ve bu süre içinde Kadastro Mahkemesi nezdinde dava açılmasıdır.

• Askı İlanı Süresi: Kadastro müdürlüğü, komisyon incelemesi tamamlanan tutanakları ve haritaları 30 gün süreyle kadastro müdürlüğünde ve ilgili muhtarlıkta askıya çıkarır (3402 s. Kanun m. 11).
• İtiraz Davası Süresi: Tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere karşı, askı ilan süresi olan 30 gün içinde Kadastro Mahkemesi'nde dava açılabilir.
• Resen Araştırma İlkesi: Kadastro Mahkemesi'nde görülen davalarda hâkim, tarafların talepleriyle bağlı kalmaksızın taşınmazın gerçek hak sahibini tespit etmekle yükümlüdür.

Kesinleşme Sonrası Açılacak Davalar (3402 s. Kanun m. 12/3)

30 günlük askı ilanı süresi içinde dava açılmadığı takdirde kadastro tutanakları kesinleşir ve tapu kütüğüne tescil edilir. Kesinleşen tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere karşı, tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl içinde genel mahkemelerde (Asliye Hukuk Mahkemesi) kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak tapu iptal ve tescil davası açılabilir. Bu 10 yıllık süre zamanaşımı değil, hak düşürücü süre niteliğindedir; mahkemece resen dikkate alınır.

Kadastro Davalarında İspat Araçları ve Keşif

Kadastro uyuşmazlıklarında mülkiyetin kime ait olduğu; eski tapu kayıtları, vergi kayıtları, zilyetlik belgeleri, hava fotoğrafları ve mahalli bilirkişi ile tanık beyanları doğrultusunda incelenir. Mahkemece taşınmaz başında keşif yapılır; fen bilirkişisi, harita mühendisi ve ziraat mühendisi bilirkişilerden rapor alınarak taşınmazın sınırları, imar-ihya durumu ve 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği koşulları (3402 s. Kanun m. 14) değerlendirilir.

Sık Sorulan Sorular

30 günlük askı ilanı süresi kaçırılırsa hak tamamen kaybedilir mi?

Hayır. 30 günlük askı ilanı süresi kaçırıldığında Kadastro Mahkemesi'nde dava açma imkânı sona erer ve tutanak kesinleşir. Ancak kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıllık hak düşürücü süre içinde, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak Asliye Hukuk Mahkemesi'nde tapu iptal ve tescil davası açılması mümkündür.

Orman kadastrosuna itiraz süresi nedir?

6831 sayılı Orman Kanunu m. 11 uyarınca orman kadastro tutanaklarına karşı askı ilanı tarihinden itibaren 30 gün içinde Kadastro Mahkemesi'nde; ilan süresinin geçmesinden sonra ise tapulu taşınmaz malikleri yönünden 10 yıl içinde dava açılabilir.

Kadastro davalarında zorunlu arabuluculuk var mıdır?

3402 sayılı Kadastro Kanunu kapsamında Kadastro Mahkemesi'nde görülen tespit itiraz davaları ile tapu sicilinin düzeltilmesi ve iptaline ilişkin davalar, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği işlerden olmadığından dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi değildir.

Kadastro tespitinde yüzölçümü eksik yazılmışsa ne yapılmalıdır?

Askı ilanı süresi içinde Kadastro Mahkemesi'nde dava açılabilir. Kesinleşme sonrasında ise hata ölçümden, tersimattan veya hesaplamadan kaynaklanan teknik bir hata ise 3402 sayılı Kanun m. 41 uyarınca kadastro müdürlüğünden idari düzeltme talep edilebilir; mülkiyet uyuşmazlığı içeriyorsa genel mahkemede dava açılır.