TAPU KAYITLARININ DÜZELTİLMESİ

Tapu kütüğüne tescil yapılırken veya eski kayıtların bilgisayar ortamına aktarılması sırasında taşınmaz malikinin adı, soyadı, baba adı, doğum tarihi veya T.C. kimlik numarası gibi kimlik bilgilerinde maddi hatalar oluşabilmektedir. Bu tür hatalar mülkiyetin kime ait olduğunu belirsizleştirdiğinden, malikin veya mirasçılarının taşınmaz üzerinde satış, intikal ya da ipotek işlemi yapmasını engeller. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 1027 ve Tapu Sicili Tüzüğü m. 74-75 hükümleri, bu yanlışlıkların idari veya yargısal yoldan nasıl düzeltileceğini düzenlemektedir.

Tapu Müdürlüğüne İdari Başvuru Zorunluluğu

Tapu Sicili Tüzüğü m. 75 uyarınca kadastro çalışmalarından kaynaklanan veya tapu sicilinde yapılan yazılım hatalarının düzeltilmesi için öncelikle ilgili Tapu Müdürlüğüne idari başvuru yapılması gerekir. Tapu müdürlüğü; nüfus kayıt örneği, kadastro tutanağı, dayanak belgeler ve gerekirse belediye veya muhtarlık ilmühaberlerini inceleyerek hatanın idari yoldan giderilip giderilemeyeceğini değerlendirir. Yargıtay içtihatları uyarınca, Tapu Müdürlüğüne idari başvuru yapılmadan doğrudan açılan davalarda hukuki yarar (dava şartı) eksikliği gündeme gelebilmektedir.

Sulh Hukuk Mahkemesi'nde Tapu Kaydında Düzeltim (Tashih) Davası

Tapu Müdürlüğü, mevcut belgelerle kimlik bilgisi ile nüfus kaydı arasındaki bağlantıyı kesin olarak kuramaz ve başvuruyu reddederse, ilgilinin mahkemeden düzeltme kararı alması gerekir (TMK m. 1027):

• Görevli ve Yetkili Mahkeme: 6100 sayılı HMK m. 382 ve devamı uyarınca çekişmesiz yargı işi niteliğinde olan tapu kaydında kimlik bilgilerinin düzeltilmesi davasında görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi, yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir.
• Davalı (Hasım) Durumu: Uygulamada bu davalar Yargıtay yerleşik içtihatları doğrultusunda Tapu Müdürlüğü hasım (davalı) gösterilerek açılmaktadır. Tapu Müdürlüğü yasal hasım konumunda olduğundan aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmez.
• Mülkiyet Aktarımına Yol Açmama İlkesi: Tapu kaydında düzeltim davası ile mülkiyet el değiştiremez; yalnızca tapuda yazılı kişi ile nüfus kaydındaki kişinin aynı kişi olduğu tespit edilerek sicilin nüfus kaydına uygun hale getirilmesi sağlanır.

Yargılama Süreci ve İspat Araçları

Sulh Hukuk Mahkemesi, düzeltme isteminin gerçek bir kimlik hatasına dayanıp dayanmadığını ve olası bir mülkiyet gaspını önlemek için geniş kapsamlı araştırma yapar. Nüfus müdürlüğünden ilgilinin anne, baba, kardeş ve çocuklarını gösteren aile nüfus kayıt tablosu getirtilir; taşınmazın bulunduğu köy veya mahallede tapu maliki ile aynı adı taşıyan başka bir kişinin bulunup bulunmadığı kolluk (zabıta) marifetiyle araştırılır ve gerekirse taşınmaz başında keşif yapılarak yerel tanıklar dinlenir.

Sık Sorulan Sorular

Tapuda mirasbırakanın soyadı yok veya baba adı yanlış yazılmışsa intikal yapılabilir mi?

Mirasın intikali sırasında tapu kaydındaki kimlik bilgileri ile veraset ilamı (mirasçılık belgesi) ve nüfus kayıtları arasında çelişki varsa Tapu Müdürlüğü intikal işlemini doğrudan yapamaz. Öncelikle Tapu Müdürlüğüne idari düzeltme başvurusu yapılmalı, reddi halinde Sulh Hukuk Mahkemesi'nden kayıt düzeltme kararı alınmalıdır.

Tapu kaydının düzeltilmesi davasını mirasçılardan tek biri açabilir mi?

Evet. Tapu kaydında kimlik bilgilerinin düzeltilmesi davası, terekenin korunmasına yönelik bir işlem niteliğinde olduğundan elbirliği mülkiyetinde dahi mirasçılardan her biri tarafından tek başına açılabilir.

Nüfus kaydının düzeltilmesi ile tapu kaydının düzeltilmesi aynı dava mıdır?

Hayır. Hata nüfus kütüğünde ise 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 36 uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi'nde nüfus kaydının düzeltilmesi davası açılır. Nüfus kaydı doğru olup hata tapu kütüğündeki yazımdan kaynaklanıyorsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde tapu kaydının düzeltilmesi davası açılır.