ABD Doğum Belgesi (Birth Certificate), Vatandaşlık ve Türkiye Nüfus Kaydı Düzeltme Davası

ABD'de Yaşayanlar İçin Nüfus Tescil ve Kayıt Düzeltme İşlemleri

Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan Türk vatandaşlarının ABD'de gerçekleşen doğum, evlilik ve ölüm gibi nüfus olaylarının Türkiye'deki aile kütüklerine işlenmesi, ayrıca ABD resmi belgeleri (Green Card, ABD pasaportu, Sosyal Güvenlik kaydı, doğum belgesi) ile Türkiye'deki nüfus kayıtları arasındaki isim, soyadı, doğum tarihi veya doğum yeri farklılıklarının giderilmesi 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu (NHK) ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) hükümlerine tabidir.

Özellikle çifte vatandaşlık başvurularında, miras intikallerinde ve pasaport yenileme işlemlerinde ABD kayıtları ile Türk nüfus kütüğü arasındaki harf, isim veya tarih uyuşmazlıkları işlemlerde tıkanıklığa yol açmaktadır. Bu uyuşmazlıklar Türkiye'de Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılacak nüfus kaydının düzeltilmesi veya tespit davalarıyla çözüme kavuşturulur.

ABD'de Doğum ve Evlilik Olaylarının Türkiye'de Tescili

5490 sayılı Kanun uyarınca yurt dışında meydana gelen nüfus olaylarının Türk Başkonsolosluklarına veya Türkiye'deki nüfus müdürlüklerine bildirilmesi esastır:

• ABD'de Doğan Çocuğun Tescili (5901 s. TVK m. 7): Türkiye içinde veya dışında Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk doğumundan itibaren Türk vatandaşıdır. ABD'de alınan resmi doğum belgesi (Long Form Birth Certificate) ile ebeveynlerin kimlik/evlilik belgeleriyle ilgili Türk Başkonsolosluğuna başvurularak (veya apostilli doğum belgesi ve tercümesiyle Türkiye'de özel yetkili vekil aracılığıyla) doğum tescili yapılır.
• ABD'de Yapılan Evliliğin Tescili: ABD yetkili makamları önünde yapılan evliliğin, 30 gün içinde ilgili Türk Başkonsolosluğuna bildirilmesi veya ABD evlilik belgesinin (Marriage Certificate) Secretary of State Apostili ve Türkçe yeminli tercümesi ile Türkiye'de nüfus müdürlüğüne tescil ettirilmesi gerekir.

Asliye Hukuk Mahkemesinde Ad, Soyadı ve Yaş Düzeltme Davaları

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca, kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. ABD'de yaşayan vatandaşların en sık ihtiyaç duyduğu nüfus davaları şunlardır:

• İsim Ekletme, Değiştirme ve Harf Uyumsuzluğu (TMK m. 27): ABD vatandaşlığına geçerken mahkeme kararıyla (Name Change Petition / Naturalization) Amerikan ismi alan veya Türkçe karakterler (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) nedeniyle ABD belgelerinde ismi farklı yazılan kişiler, haklı sebebe dayanarak Türkiye'deki nüfus kayıtlarına ABD'deki isimlerini ekletebilir veya düzelttirebilirler.
• Aynı Kişi Olduğunun Tespiti (Mutabakat) Davası: ABD pasaportu veya ölüm/miras belgelerindeki isim ile Türkiye'deki nüfus kaydı arasında fark bulunması halinde, her iki kaydın aynı kişiye ait olduğunun mahkeme kararıyla tespit edilmesi ve nüfus kütüğüne işlenmesi sağlanır.
• Doğum Tarihi (Yaş) Düzeltme Davası (NHK m. 36): Hastane veya doğum evi gibi resmi kurum kayıtları olmaksızın beyana dayalı tescil edilmiş hatalı doğum tarihlerinin, resmi ABD veya Türkiye belgeleri ve tıbbi delillerle bir defaya mahsus düzeltilmesi davasıdır.

Sık Sorulan Sorular

ABD vatandaşlığı alırken değiştirdiğim ismimi Türkiye'deki kimliğime nasıl işletebilirim?

Yabancı ülke makamlarınca verilen isim değişikliği kararları Türkiye'de doğrudan idari olarak nüfusa işlenemez. ABD'deki isim değişikliği belgeniz (apostilli ve tercümeli olarak) delil gösterilmek suretiyle, Türkiye'de 4721 sayılı TMK m. 27 ve 5490 sayılı NHK m. 36 uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ad/soyadı değişikliği davası açılarak nüfus kaydınız ABD'deki kimliğinizle uyumlu hale getirilir.

İsim veya nüfus kaydı düzeltme davası için Türkiye'ye gelmem gerekir mi?

Hayır. Vekâletnamede "nüfus kaydının düzeltilmesi, ad ve soyadı değişikliği davası açmaya" ilişkin özel yetki bulunması kaydıyla, dava avukatınız tarafından açılır ve sonuçlandırılır. Tanık dinlenmesi gereken hallerde Türkiye'deki yakınlarınız tanık olarak dinlenebilir.

Nüfus kaydı düzeltme davası ne kadar sürede sonuçlanır ve kaç kez açılabilir?

5490 sayılı Kanun'un 36/1-b maddesi uyarınca aynı konuya ilişkin olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davası ancak bir kere açılabilir. Dava süreci, mahkemenin iş yoğunluğuna ve delillerin toplanmasına bağlı olarak genellikle birkaç duruşmada tamamlanmakta, karar kesinleştikten sonra doğrudan Nüfus Müdürlüğüne bildirilmektedir.