İdari Yargıda Temyiz Aşamasında Davadan Feragat Edilmesi Halinde Yapılacak İşlem — Danıştay İBK 2021/3 E., 2024/1 K.

Uyuşmazlık Konusu ve Hukuki Sorun

İdari yargıda ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesi kararından sonra dava dosyasının temyiz incelemesi için Danıştay'a gönderilmesi aşamasında davacının davadan feragat etmesi hâlinde; temyiz merciince kararın feragat hakkında hüküm kurulmak üzere bozulmasına mı, yoksa temyiz incelemesi yapılmaksızın feragat hususunda ek karar verilmek üzere dosyanın hükmü veren mahkemeye gönderilmesine mi karar verileceği hususudur.

Yüksek Mahkemenin Hukuki Değerlendirmesi ve Gerekçesi

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu, 28.06.2024 tarihli ve 2021/3 E., 2024/1 K. sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31/1. maddesinde feragat ve kabul konularında Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağının öngörüldüğünü belirtmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 310. maddesine 22.07.2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle eklenen 3. fıkrada; "Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Söz konusu kanun değişikliği öncesinde Danıştay dairelerinin bir kısmı hüküm verildikten sonra yapılan feragat üzerine yerel mahkeme veya bölge idare mahkemesi kararını bozmakta, bir kısmı ise 7251 sayılı Kanun'la getirilen HMK m. 310/3 hükmünü İYUK m. 31 yollamasıyla doğrudan uygulayarak dosyayı ek karar verilmek üzere mahkemesine göndermekteydi. Hukuka uygun olarak verilmiş bir mahkeme kararının, sırf karar tarihinden sonra davacının davadan feragat etmesi nedeniyle "bozulması", bozma kurumunun hukuki niteliğiyle bağdaşmadığı gibi yargılama sürecini de uzatmaktaydı.

Bu gerekçelerle Kurul; İYUK m. 31/1'in açık atfı ve usul ekonomisi ilkesi doğrultusunda HMK m. 310/3 hükmünün idari yargıda da uygulanması gerektiğine, dava dosyasının temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra davadan feragat edilmesi hâlinde Danıştayca temyiz incelemesi yapılmaksızın feragat hususunda ek karar verilmek üzere dosyanın hükmü veren ilk derece veya bölge idare mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Somut İlkeler

• Davadan feragat, hüküm kesinleşinceye kadar yargılamanın her aşamasında (istinaf ve temyiz aşamaları dahil) yapılabilir ve kesin bir hükmün hukuki sonuçlarını doğurur (HMK m. 310-311).
• 28.06.2024 tarihli ve 2021/3 E., 2024/1 K. sayılı Danıştay İBK uyarınca, dosya temyiz incelemesi için Danıştay'a gönderildikten sonra davadan feragat edilirse Danıştay temyiz incelemesi yapmaz ve bozma kararı vermez; dosyayı feragat hakkında ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.
• Dosya kendisine gönderilen ilk derece mahkemesi veya bölge idare mahkemesi, duruşma açmaksızın dosya üzerinden yapacağı incelemeyle feragatin geçerliliğini (yetki, kayıtsız şartsız olma vb.) denetleyerek ek kararla "feragat nedeniyle konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına" (ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretine) hükmeder.
• Vekilin davadan feragat edebilmesi için HMK m. 74 uyarınca vekâletnamesinde davadan feragat yetkisinin açıkça yer alması zorunludur.
• Kamu düzenini ilgilendiren ve davacının üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği istisnai idari uyuşmazlıklarda ise feragat beyanının niteliği mahkemece ayrıca değerlendirilir.

Bu sayfadaki yüksek mahkeme karar incelemesi genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayın koşullarına göre hukuki değerlendirme farklılık gösterebilir.